ถูกฟ้องคดีแพ่งต้องทำอย่างไร? ได้รับหมายศาลแล้วต้องทำอะไรบ้าง

เมื่อ ถูกฟ้องคดีแพ่ง หรือได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องจากศาล หลายคนอาจกังวลว่าจะต้องทำอย่างไร ต้องไปศาลเมื่อไหร่ ต้องหาทนายหรือไม่ และหากไม่ไปศาลจะเกิดอะไรขึ้น

สิ่งสำคัญคือไม่ควรเพิกเฉยต่อเอกสารจากศาล เพราะคดีแพ่งมีขั้นตอนและกำหนดเวลาตามกฎหมาย การเตรียมเอกสาร พยานหลักฐาน และแนวทางต่อสู้คดีตั้งแต่ต้นอาจมีผลต่อรูปคดีในภายหลัง

บทความนี้รวบรวมแนวทางเบื้องต้นสำหรับผู้ที่ ได้รับหมายศาลคดีแพ่ง ตั้งแต่การตรวจสอบคำฟ้อง การเตรียมหลักฐาน การปรึกษาทนาย ไปจนถึงสิ่งที่ควรระวังระหว่างดำเนินคดี

คดีแพ่งคืออะไร?

คดีแพ่ง โดยทั่วไปเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ระหว่างบุคคล เช่น การเรียกร้องให้ชำระหนี้ ปฏิบัติตามสัญญา ชดใช้ค่าเสียหาย ส่งมอบทรัพย์ หรือข้อพิพาทเกี่ยวกับทรัพย์สิน

ตัวอย่างคดีแพ่งที่พบได้ เช่น

• - คดีผิดสัญญา
• - คดีกู้ยืมเงินและเรียกชำระหนี้
• - คดีซื้อขาย
• - คดีเช่าหรือผิดสัญญาเช่า
• - คดีจ้างทำของ
• - คดีเรียกค่าเสียหาย
• - คดีที่ดินและอสังหาริมทรัพย์
• - คดีละเมิด
• - ข้อพิพาทระหว่างหุ้นส่วนหรือธุรกิจ

รายละเอียดของแต่ละคดีแตกต่างกัน จึงควรตรวจคำฟ้องและข้อเท็จจริงของคดีเป็นรายกรณี

ถูกฟ้องคดีแพ่ง รู้ได้อย่างไร?

โดยทั่วไปเมื่อมีการฟ้องคดี ศาลจะดำเนินการเกี่ยวกับการส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องตามขั้นตอนของกฎหมาย ผู้ที่ได้รับเอกสารควรตรวจสอบทันทีว่าเป็นเอกสารเกี่ยวกับคดีใดและศาลใดเป็นผู้พิจารณาคดี

ข้อมูลสำคัญที่ควรตรวจในหมายศาล

• - ชื่อศาล
• - หมายเลขคดี
• - ชื่อโจทก์และจำเลย
• - ข้อกล่าวอ้างของโจทก์
• - จำนวนเงินหรือสิ่งที่โจทก์เรียกร้อง
• - วันและเวลาที่ศาลกำหนด
• - เอกสารที่แนบมากับหมาย

ควรเก็บหมายศาล ซอง เอกสารแนบ และสำเนาคำฟ้องทั้งหมดไว้ ไม่ควรทิ้งหรือทำสูญหาย

ได้รับหมายศาลคดีแพ่งแล้ว ควรทำอย่างไร?

หากได้รับหมายศาล สิ่งแรกที่ควรทำคือ อ่านรายละเอียดทั้งหมดและตรวจวันนัด จากนั้นจึงรวบรวมข้อเท็จจริงและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาท

1. อ่านคำฟ้องให้ครบทุกหน้า

ควรอ่านว่าฝ่ายโจทก์กล่าวอ้างเหตุการณ์อย่างไร เรียกร้องอะไร และใช้เอกสารใดสนับสนุนข้อกล่าวอ้าง

อย่าอ่านเฉพาะยอดเงินท้ายคำฟ้อง เพราะรายละเอียดข้อเท็จจริงที่โจทก์บรรยายอาจเป็นประเด็นสำคัญในการกำหนดแนวทางต่อสู้คดี

2. จดลำดับเหตุการณ์ของคดี

ควรเขียน Timeline ตั้งแต่เริ่มต้นความสัมพันธ์ระหว่างคู่กรณี เช่น วันที่ทำสัญญา วันที่ชำระเงิน วันที่ส่งมอบงาน วันที่มีปัญหา และการเจรจาครั้งสำคัญ

การเรียงเหตุการณ์ตามวันและเวลาช่วยให้ตรวจสอบได้ง่ายว่าข้อความในคำฟ้องตรงหรือขัดกับหลักฐานที่มีอยู่หรือไม่

3. รวบรวมหลักฐานทั้งหมด

คดีแพ่งจำนวนมากต้องพิจารณาจากเอกสารและพยานหลักฐาน ดังนั้นควรรวบรวมหลักฐานตั้งแต่ต้นให้มากที่สุด

• - สัญญา
• - ใบเสนอราคา
• - ใบเสร็จรับเงิน
• - หลักฐานการโอนเงิน
• - Statement ธนาคาร
• - แชต LINE
• - อีเมล
• - ข้อความ SMS
• - หนังสือทวงถาม
• - รูปภาพหรือวิดีโอ
• - เอกสารการส่งมอบสินค้าและงาน
• - รายชื่อบุคคลที่อาจเป็นพยาน

แชต LINE ใช้เป็นหลักฐานในคดีแพ่งได้ไหม?

ข้อความสนทนาทาง LINE หรือช่องทางอิเล็กทรอนิกส์อาจมีความสำคัญต่อคดี โดยน้ำหนักและการรับฟังขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง ความน่าเชื่อถือ ที่มา และประเด็นที่ต้องพิสูจน์ในแต่ละคดี

หากมีแชตที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรเก็บเพียงภาพบางข้อความที่เป็นประโยชน์กับตนเอง ควรเก็บบทสนทนาที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง รวมถึงข้อมูลวันเวลาและรายละเอียดที่ช่วยแสดงบริบทของการสนทนา

สลิปโอนเงินใช้เป็นหลักฐานได้หรือไม่?

หลักฐานการโอนเงินสามารถเป็นหลักฐานสำคัญในข้อพิพาททางแพ่งหลายประเภท แต่การมีสลิปเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าจะพิสูจน์ข้อเรียกร้องทั้งหมดได้เสมอไป

ต้องพิจารณาร่วมกับข้อเท็จจริงอื่น เช่น เงินที่โอนเป็นค่าอะไร มีข้อตกลงอย่างไร ใครเป็นผู้รับเงิน และมีข้อความหรือเอกสารประกอบหรือไม่

ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ฟ้องหรือต่อสู้คดีได้ไหม?

การไม่มีสัญญาเป็นเอกสารไม่ได้หมายความว่าไม่มีสิทธิทางกฎหมายทุกกรณี เพราะต้องพิจารณาประเภทของนิติกรรม ข้อเท็จจริง และกฎหมายที่ใช้บังคับ

หลักฐานอื่น เช่น การโอนเงิน แชต อีเมล ใบเสนอราคา ใบส่งของ หรือพฤติการณ์ของคู่กรณี อาจเกี่ยวข้องกับการพิสูจน์ว่ามีข้อตกลงหรือความสัมพันธ์กันอย่างไร

อย่างไรก็ตาม นิติกรรมบางประเภทมีกฎหมายกำหนดเรื่องแบบหรือหลักฐานไว้เป็นการเฉพาะ จึงควรตรวจเป็นกรณี ๆ ไป

ถูกฟ้องคดีผิดสัญญา ต้องดูอะไรเป็นพิเศษ?

หากเป็น คดีผิดสัญญา ควรตรวจสอบรายละเอียดของข้อตกลง หน้าที่ของแต่ละฝ่าย และเหตุการณ์ที่โจทก์กล่าวหาว่าเป็นการผิดสัญญา

ประเด็นที่ควรตรวจสอบ

• มีสัญญาหรือข้อตกลงอะไรระหว่างกัน
• แต่ละฝ่ายมีหน้าที่อะไร
• มีการปฏิบัติตามสัญญาแล้วมากน้อยเพียงใด
• เหตุใดจึงเกิดการผิดนัดหรือข้อพิพาท
• มีการแก้ไขข้อตกลงภายหลังหรือไม่
• มีหลักฐานการชำระเงินหรือส่งมอบงานหรือไม่
• ค่าเสียหายที่เรียกร้องมีที่มาอย่างไร
• มีประเด็นเรื่องอายุความหรือข้อกฎหมายอื่นหรือไม่

ถูกฟ้องเรียกเงิน ต้องจ่ายตามที่โจทก์ฟ้องทั้งหมดหรือไม่?

การที่โจทก์ระบุจำนวนเงินไว้ในคำฟ้อง ไม่ได้หมายความว่าศาลจะพิพากษาให้โจทก์ได้รับเงินตามจำนวนดังกล่าวโดยอัตโนมัติ

คู่ความแต่ละฝ่ายมีหน้าที่เสนอข้อเท็จจริง ข้อต่อสู้ และพยานหลักฐานตามกระบวนพิจารณา จากนั้นศาลจึงพิจารณาและมีคำพิพากษาตามข้อเท็จจริงและกฎหมาย

ดังนั้นเมื่อถูกเรียกเงินจำนวนมาก ควรตรวจรายละเอียดของยอดเงิน ดอกเบี้ย ค่าเสียหาย และที่มาของแต่ละรายการอย่างละเอียด

ถูกฟ้องคดีแพ่งแล้วไม่ไปศาลได้ไหม?

ไม่ควรเพิกเฉยต่อหมายศาลหรือวันนัด เพราะการไม่ดำเนินการตามขั้นตอนของคดีอาจส่งผลเสียต่อสิทธิในการต่อสู้คดี

หากมีเหตุที่ไม่สามารถไปศาลตามวันนัด หรือไม่แน่ใจว่าต้องดำเนินการอย่างไร ควรรีบตรวจสอบกับศาลหรือปรึกษาทนายความโดยเร็ว ไม่ควรรอจนเลยกำหนดแล้วจึงเริ่มดำเนินการ

ถูกฟ้องคดีแพ่ง จำเป็นต้องมีทนายไหม?

ความจำเป็นในการใช้ ทนายคดีแพ่ง ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนและมูลค่าของข้อพิพาท หากเป็นคดีที่มีเอกสารจำนวนมาก มีข้อกฎหมายซับซ้อน มีการเรียกค่าเสียหายสูง หรือมีข้อเท็จจริงที่คู่กรณีโต้แย้งกันหลายประเด็น การปรึกษาทนายตั้งแต่ต้นอาจช่วยให้เห็นประเด็นของคดีชัดเจนขึ้น

โดยเฉพาะก่อนจัดทำคำให้การหรือดำเนินการสำคัญ ควรตรวจสอบว่าข้อเท็จจริงและข้อต่อสู้ที่ต้องการนำเสนอครบถ้วนหรือไม่

หาทนายคดีแพ่ง ควรเตรียมอะไรไปปรึกษา?

หากต้องการ หาทนายคดีแพ่ง ควรเตรียมข้อมูลให้ครบเพื่อให้สามารถประเมินข้อเท็จจริงเบื้องต้นได้รวดเร็วขึ้น

• - หมายศาลและสำเนาคำฟ้อง
• - สัญญาหรือข้อตกลง
• - หลักฐานการโอนเงิน
• - แชตและอีเมลที่เกี่ยวข้อง
• - ใบเสร็จและใบเสนอราคา
• - หนังสือบอกกล่าวหรือหนังสือทวงถาม
• - Timeline เหตุการณ์
• - รายชื่อพยานที่เกี่ยวข้อง

ควรเล่าข้อเท็จจริงทั้งส่วนที่เป็นประโยชน์และส่วนที่อาจเป็นผลเสียต่อคดี เพื่อให้ทนายสามารถประเมินสถานการณ์ได้จากข้อมูลที่ครบถ้วนมากที่สุด

คดีแพ่งสามารถเจรจาหรือไกล่เกลี่ยได้ไหม?

ข้อพิพาททางแพ่งหลายประเภทอาจมีช่องทางในการเจรจาหรือไกล่เกลี่ย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับลักษณะคดีและความประสงค์ของคู่กรณี

การตกลงกันอาจช่วยลดระยะเวลา ค่าใช้จ่าย และความไม่แน่นอนของการดำเนินคดี แต่ก่อนยอมรับเงื่อนไขใดควรพิจารณาผลทางกฎหมายและความสามารถในการปฏิบัติตามข้อตกลงอย่างรอบคอบ

ก่อนขึ้นศาลคดีแพ่ง ควรเตรียมตัวอย่างไร?

ก่อนวันนัดควรจัดเอกสารให้เป็นหมวดหมู่และทบทวนลำดับเหตุการณ์ของคดีอีกครั้ง เพื่อให้สามารถอธิบายข้อเท็จจริงได้อย่างต่อเนื่อง

Checklist ก่อนขึ้นศาล

• - ตรวจวัน เวลา และสถานที่นัด
• - เตรียมเอกสารสำคัญ
• - จัด Timeline ของเหตุการณ์
• - ตรวจรายชื่อพยาน
• - ทบทวนข้อเท็จจริงและประเด็นพิพาท
• - สอบถามทนายเกี่ยวกับขั้นตอนที่ต้องดำเนินการ
• - เดินทางไปถึงศาลก่อนเวลานัด

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อถูกฟ้องคดีแพ่ง

เมื่อได้รับหมายศาล ควรหลีกเลี่ยงการตัดสินใจจากความกังวลหรือความโกรธ เพราะอาจส่งผลต่อรูปคดีภายหลัง

• - ทิ้งหรือเพิกเฉยต่อหมายศาล
• - ไม่ตรวจสอบวันนัด
• - ลบแชตหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
• - แก้ไขหรือตัดต่อหลักฐาน
• - ติดต่อคู่กรณีด้วยข้อความที่อาจกระทบต่อคดีโดยไม่พิจารณาให้รอบคอบ
• - เซ็นเอกสารหรือข้อตกลงใหม่โดยไม่เข้าใจผลทางกฎหมาย
• - รอจนใกล้วันนัดจึงเริ่มรวบรวมหลักฐาน

สรุป ถูกฟ้องคดีแพ่งต้องทำอย่างไร?

หาก ถูกฟ้องคดีแพ่ง สิ่งสำคัญคืออย่าเพิกเฉยต่อหมายศาล ให้ตรวจคำฟ้องและวันนัดทันที จากนั้นรวบรวมสัญญา หลักฐานการชำระเงิน แชต อีเมล เอกสาร และจัดลำดับเหตุการณ์ของคดีให้ครบถ้วน

คดีแพ่งแต่ละประเภทมีข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายแตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็น คดีผิดสัญญา คดีหนี้ คดีซื้อขาย คดีเช่า คดีที่ดิน หรือคดีเรียกค่าเสียหาย หากคดีมีมูลค่าสูงหรือมีประเด็นซับซ้อน ควรพิจารณาปรึกษาทนายความเพื่อประเมินแนวทางดำเนินคดีจากข้อเท็จจริงจริง

------------------------------------------------------

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการถูกฟ้องคดีแพ่ง

ได้รับหมายศาลคดีแพ่ง ต้องทำอย่างไรเป็นอันดับแรก?

ควรตรวจชื่อศาล รายละเอียดคำฟ้อง วันนัด และเก็บเอกสารทั้งหมดไว้ จากนั้นรวบรวมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาทโดยเร็ว

ถูกฟ้องคดีแพ่งแล้วไม่ไปศาลจะเป็นอะไรไหม?

การเพิกเฉยต่อกระบวนพิจารณาอาจส่งผลเสียต่อสิทธิของผู้ถูกฟ้อง จึงควรตรวจหมายและดำเนินการตามขั้นตอนภายในกำหนด หากไม่แน่ใจควรสอบถามศาลหรือปรึกษาทนายความ

ไม่มีสัญญาเป็นกระดาษ สามารถสู้คดีได้ไหม?

ต้องพิจารณาประเภทของข้อตกลงและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หลักฐานอื่น เช่น แชต การโอนเงิน อีเมล ใบเสนอราคา หรือพฤติการณ์ของคู่กรณี อาจมีความสำคัญต่อการพิสูจน์ข้อเท็จจริง

ถูกฟ้องเรียกเงิน จำเป็นต้องจ่ายตามยอดที่ฟ้องหรือไม่?

ยอดเงินในคำฟ้องเป็นข้อเรียกร้องของโจทก์ ศาลจะต้องพิจารณาข้อเท็จจริง ข้อต่อสู้ และพยานหลักฐานก่อนมีคำพิพากษา

หาทนายคดีแพ่งควรเตรียมเอกสารอะไร?

ควรเตรียมหมายศาล สำเนาคำฟ้อง สัญญา หลักฐานโอนเงิน แชต อีเมล ใบเสร็จ หนังสือทวงถาม และ Timeline ของเหตุการณ์ เพื่อให้ทนายตรวจสอบข้อเท็จจริงเบื้องต้นได้ครบถ้วน