กฎหมายกำหนดให้บิดามารดามีหน้าที่ อุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตร ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด หากฝ่ายหนึ่งไม่ช่วยรับผิดชอบค่าใช้จ่ายของบุตร อาจมีการฟ้อง เรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ต่อศาลเยาวชนและครอบครัวได้ โดยคดีประเภทนี้เป็นหนึ่งในคดีครอบครัวที่เข้าสู่การพิจารณาของศาลอยู่เป็นประจำ

กรณี พ่อแม่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส ต้องตรวจสอบสถานะความเป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมายก่อน เพราะมีผลโดยตรงต่อสิทธิและหน้าที่ในการอุปการะเลี้ยงดูบุตร หากยังไม่ได้รับรองบุตรหรือยังมีข้อพิพาทเรื่องความเป็นบิดา อาจต้องดำเนินการเรื่องสถานะบุตรควบคู่กันไป ศาลยุติธรรมมีคดีเกี่ยวกับการจดทะเบียนรับเด็กเป็นบุตรและคดีเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นคดีครอบครัวโดยตรง

ไม่มีอัตราตายตัวว่า ค่าเลี้ยงดูบุตรต้องเดือนละกี่บาท ในทุกครอบครัว การกำหนดจำนวนเงินต้องพิจารณาข้อเท็จจริง เช่น ความจำเป็นและค่าใช้จ่ายของบุตร ฐานะและรายได้ของบิดามารดา ค่าอาหาร ค่าเรียน ค่ารักษาพยาบาล และค่าใช้จ่ายที่จำเป็นอื่น ดังนั้นควรเตรียมหลักฐานรายได้และค่าใช้จ่ายของบุตรให้ชัดเจนเพื่อประกอบการเรียกร้อง

หากมี คำพิพากษา คำสั่งศาล หรือข้อตกลงที่มีผลบังคับ ให้อีกฝ่ายจ่ายค่าอุปการะเลี้ยงดู แต่ไม่ยอมจ่าย ควรเก็บหลักฐานยอดที่ค้างและประวัติการชำระทั้งหมดไว้ และตรวจสอบแนวทางบังคับตามคำพิพากษาหรือข้อตกลงนั้น คดีครอบครัวที่มีผู้เยาว์เป็นผู้มีส่วนได้เสียสามารถมีข้อตกลงประนีประนอมเกี่ยวกับหน้าที่ของบิดามารดาต่อบุตรได้ด้วย

ควรเตรียม สูติบัตรบุตร ทะเบียนบ้าน ทะเบียนสมรสหรือใบหย่า หลักฐานรับรองบุตร หลักฐานรายได้ ค่าเทอม ค่ารักษาพยาบาล ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าใช้จ่ายประจำของบุตร Statement และหลักฐานที่แสดงว่าอีกฝ่ายไม่ช่วยจ่ายค่าเลี้ยงดู เพื่อให้ ทนายความคดีเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ประเมินสิทธิ จำนวนเงินที่เหมาะสม และคำขอที่จะยื่นต่อศาลเยาวชนและครอบครัว