คดีทำร้ายร่างกายโดยทั่วไปคือการทำร้ายผู้อื่นจนเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 295 เช่น ชก ต่อย เตะ หรือใช้อาวุธทำร้าย อย่างไรก็ตาม การกำหนดข้อหาต้องพิจารณาเจตนา ลักษณะการกระทำ ผลของการบาดเจ็บ และพฤติการณ์ของแต่ละคดีประกอบกัน

ความผิดฐานทำร้ายร่างกายตามมาตรา 295 มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แต่หากมีเหตุหรือผลของการกระทำที่เข้าข่ายบทกฎหมายอื่น เช่น ทำร้ายจนได้รับอันตรายสาหัส อัตราโทษอาจสูงขึ้น จึงต้องพิจารณาข้อเท็จจริงของคดีเป็นกรณีไป

หากการทำร้ายส่งผลให้ผู้เสียหายได้รับ อันตรายสาหัส ตามลักษณะที่กฎหมายกำหนด เช่น สูญเสียอวัยวะหรือความสามารถบางอย่าง หรือเจ็บป่วยด้วยอาการทุกขเวทนาเกินกว่าระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด อาจเข้าข่ายมาตรา 297 ซึ่งมีโทษสูงกว่าความผิดฐานทำร้ายร่างกายทั่วไป การพิจารณาจึงต้องอาศัยทั้งข้อเท็จจริงและหลักฐานทางการแพทย์

ผู้เสียหายควรเก็บหลักฐานให้เร็วที่สุด เช่น ใบรับรองแพทย์ เวชระเบียน ภาพถ่ายบาดแผล คลิปวิดีโอ กล้องวงจรปิด ข้อความสนทนา รายชื่อพยาน และหลักฐานค่าใช้จ่ายในการรักษา หลักฐานเหล่านี้มีความสำคัญทั้งในการพิสูจน์ คดีทำร้ายร่างกาย และการพิจารณาเรียกร้องค่าเสียหายที่เกี่ยวข้อง

หากเป็นผู้เสียหายหรือผู้ถูกกล่าวหา สามารถปรึกษา ทนายความคดีทำร้ายร่างกาย ได้ตั้งแต่ชั้นตำรวจ โดยเฉพาะกรณีมีข้อโต้แย้งว่าใครเป็นฝ่ายเริ่มก่อน เป็นการป้องกันตัวหรือไม่ มีการใช้อาวุธ หรือผู้เสียหายได้รับบาดเจ็บรุนแรง การตรวจสอบพยานหลักฐานตั้งแต่ต้นช่วยให้ประเมินข้อหาและแนวทางดำเนินคดีได้ตรงกับข้อเท็จจริงมากขึ้น