ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทต้องทำอย่างไร? 7 ขั้นตอนสู้คดี

ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทต้องทำอย่างไร? 7 ขั้นตอนรับมือก่อนขึ้นศาล พร้อมวิธีเตรียมหลักฐานสู้คดี
ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทต้องทำอย่างไร? หากถูกแจ้งความฐานหมิ่นประมาท ควรตรวจสอบข้อกล่าวหาและหมายเรียก เก็บหลักฐานข้อความหรือโพสต์ต้นฉบับ ปรึกษาทนายความก่อนให้ปากคำ และตรวจสอบว่าการกระทำเข้าองค์ประกอบความผิดตามกฎหมายหรือไม่ เพราะการถูกแจ้งความไม่ได้หมายความว่าผู้ถูกกล่าวหามีความผิดแล้ว และยังมีสิทธิต่อสู้คดีตามกระบวนการยุติธรรม
คดีหมิ่นประมาทอาจเกิดจากการพูดต่อบุคคลอื่น การโพสต์ข้อความบน Facebook การแสดงความคิดเห็นในกลุ่ม LINE การรีวิวสินค้าและบริการ หรือการเผยแพร่ข้อมูลที่ทำให้บุคคลอื่นเสียชื่อเสียง แต่ไม่ใช่ทุกข้อความที่ทำให้ผู้อื่นไม่พอใจจะเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาท
บทความนี้อธิบาย 7 ขั้นตอนรับมือเมื่อถูกแจ้งความหมิ่นประมาท สิทธิผู้ต้องหา โทษตามมาตรา 326 และ 328 การตรวจสอบอายุความร้องทุกข์ การยอมความ และวิธีเตรียมหลักฐานก่อนขึ้นศาล พร้อมคำถามที่พบบ่อยสำหรับผู้ที่กำลังถูกดำเนินคดี
1. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาท หมายความว่ามีความผิดแล้วหรือไม่?
การถูกแจ้งความหมิ่นประมาทไม่ได้หมายความว่ามีความผิดแล้ว เพราะการแจ้งความเป็นการกล่าวหาว่ามีการกระทำความผิด ซึ่งเจ้าหน้าที่ต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานก่อนดำเนินการตามกฎหมาย
สิ่งที่ต้องเข้าใจ ได้แก่
- ถูกแจ้งความไม่ได้หมายความว่าศาลตัดสินว่ามีความผิด
- ได้รับหมายเรียกไม่ได้หมายความว่าจะถูกจับทันที
- การถูกกล่าวหาว่าโพสต์หมิ่นประมาทต้องตรวจสอบข้อความและบริบททั้งหมด
- ผู้ต้องหามีสิทธิปรึกษาทนายความและใช้สิทธิในการให้การตามกฎหมาย
- หากคดีเข้าสู่ชั้นศาล โจทก์ต้องพิสูจน์ความผิดตามมาตรฐานของคดีอาญา
2. หมิ่นประมาทคืออะไร? องค์ประกอบความผิดตามมาตรา 326
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 กำหนดความผิดเกี่ยวกับการใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม ในลักษณะที่น่าจะทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง
องค์ประกอบสำคัญของความผิดฐานหมิ่นประมาท
- มีการใส่ความหรือกล่าวข้อความเกี่ยวกับบุคคลอื่น
- มีบุคคลที่สามได้รับรู้ข้อความนั้น
- ข้อความมีลักษณะที่น่าจะทำให้ผู้ถูกกล่าวถึงเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง
- ผู้กระทำมีเจตนาตามองค์ประกอบของความผิด
ตัวอย่าง: บุคคลหนึ่งโพสต์กล่าวหาว่าผู้อื่นโกงเงินลูกค้าโดยไม่มีข้อเท็จจริงรองรับ และมีบุคคลอื่นเห็นข้อความดังกล่าว อาจมีประเด็นความผิดฐานหมิ่นประมาท แต่ต้องตรวจสอบถ้อยคำ บริบท พยานหลักฐาน และเหตุยกเว้นความผิดประกอบด้วย
3. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทต้องทำอย่างไร? 7 ขั้นตอนรับมือก่อนขึ้นศาล
ขั้นตอนที่ 1 ตรวจสอบข้อกล่าวหาและสถานีตำรวจที่รับผิดชอบ
เมื่อทราบว่ามีผู้แจ้งความ ควรตรวจสอบข้อมูลกับสถานีตำรวจโดยตรง เพื่อให้ทราบว่าถูกกล่าวหาเกี่ยวกับข้อความหรือเหตุการณ์ใด
ข้อมูลที่ควรตรวจสอบ
- ชื่อสถานีตำรวจและพนักงานสอบสวน
- เลขคดีหรือข้อมูลการรับแจ้งความ หากมี
- ชื่อผู้กล่าวหาตามที่สามารถเปิดเผยได้
- วันและเวลาที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิด
- ข้อความหรือโพสต์ที่เป็นประเด็น
- ฐานความผิดตามมาตรา 326 หรือ 328
- สถานะว่าถูกเรียกในฐานะพยานหรือผู้ต้องหา
ไม่ควรเชื่อบุคคลที่โทรศัพท์มาอ้างว่าเป็นตำรวจโดยไม่ตรวจสอบ เพราะอาจเป็นการแอบอ้างเพื่อหลอกให้โอนเงินหรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล
ขั้นตอนที่ 2 ตรวจสอบหมายเรียกและเข้าพบพนักงานสอบสวน
หากได้รับหมายเรียก ควรตรวจสอบความถูกต้องและเข้าพบพนักงานสอบสวนตามกำหนด หากมีเหตุจำเป็นที่ไม่สามารถไปได้ ควรติดต่อเจ้าหน้าที่ล่วงหน้าเพื่อขอเลื่อนนัดโดยแจ้งเหตุผลอย่างเหมาะสม
สิ่งที่ควรเตรียม
- บัตรประจำตัวประชาชน
- หมายเรียกหรือเอกสารจากตำรวจ
- ข้อมูลติดต่อพนักงานสอบสวน
- หลักฐานเบื้องต้นที่เกี่ยวข้อง
- ทนายความหรือบุคคลที่ไว้วางใจตามสิทธิที่กฎหมายรับรอง
การเพิกเฉยต่อหมายเรียกโดยไม่มีเหตุอันสมควรอาจส่งผลต่อการดำเนินคดีและการพิจารณาขอออกหมายจับตามเงื่อนไขกฎหมาย
ขั้นตอนที่ 3 เก็บหลักฐานข้อความ โพสต์ และการสนทนาต้นฉบับ
หลักฐานสำคัญที่สุดในคดีหมิ่นประมาทมักเป็นข้อความที่ถูกกล่าวหาว่าหมิ่นประมาท พร้อมบริบทการเผยแพร่ ไม่ควรเก็บเฉพาะภาพหน้าจอที่ตัดมาเพียงบางส่วน เพราะอาจทำให้ไม่เห็นความหมายที่แท้จริงของข้อความ
หลักฐานที่ควรรวบรวม
- ภาพหน้าจอโพสต์ Facebook หรือข้อความที่เป็นประเด็น
- URL ของโพสต์และชื่อบัญชีที่เกี่ยวข้อง
- วันและเวลาที่เผยแพร่ข้อความ
- ข้อความก่อนหน้าและหลังข้อความที่ถูกกล่าวหา
- บทสนทนา LINE ฉบับเต็มที่เกี่ยวข้อง
- หลักฐานแสดงจำนวนหรือกลุ่มบุคคลที่เข้าถึงข้อความ หากมี
- เอกสารหรือข้อมูลที่เป็นที่มาของข้อความ
- รายชื่อบุคคลที่ทราบเหตุการณ์โดยตรง
- หลักฐานการแก้ไขหรือลบโพสต์ หากมี
ควรเก็บไฟล์ต้นฉบับและข้อมูลที่ช่วยตรวจสอบความถูกต้องของหลักฐาน ไม่ควรตัดต่อหรือสร้างข้อความขึ้นใหม่ ส่วนการลบโพสต์ควรปรึกษาทนายความก่อน โดยเฉพาะเมื่อมีการร้องทุกข์หรือเกิดข้อพิพาทแล้ว
ขั้นตอนที่ 4 ปรึกษาทนายความก่อนให้ปากคำ
ผู้ต้องหามีสิทธิได้รับแจ้งข้อกล่าวหาและสิทธิตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา รวมถึงสิทธิในการให้การหรือไม่ให้การ และสิทธิให้ทนายความหรือบุคคลที่ไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำตามกฎหมาย
ก่อนให้ปากคำควรตรวจสอบ
- ข้อความที่ถูกกล่าวหาตรงกับสิ่งที่ตนพูดหรือเผยแพร่จริงหรือไม่
- มีการนำข้อความไปตัดต่อหรือแสดงเพียงบางส่วนหรือไม่
- บุคคลที่สามได้รับรู้ข้อความจริงหรือไม่
- ข้อความเป็นข้อเท็จจริง ความคิดเห็น หรือการติชม
- มีเหตุที่กฎหมายรับรองให้แสดงความคิดเห็นโดยสุจริตหรือไม่
- มีพยานหลักฐานใดสนับสนุนข้อเท็จจริงของตน
ควรอ่านบันทึกคำให้การให้ครบถ้วนก่อนลงลายมือชื่อ หากมีข้อความไม่ตรงกับที่ให้การ ควรขอแก้ไขให้ถูกต้อง
ขั้นตอนที่ 5 ตรวจสอบว่าข้อความเข้าองค์ประกอบความผิดหรือมีเหตุยกเว้นหรือไม่
ข้อความที่มีลักษณะรุนแรง ไม่สุภาพ หรือทำให้บุคคลอื่นไม่พอใจ ไม่จำเป็นต้องเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาททุกกรณี
ประเด็นที่ควรตรวจสอบ
- เป็นการใส่ความเกี่ยวกับบุคคลที่ระบุตัวได้หรือไม่
- มีบุคคลที่สามรับรู้ข้อความหรือไม่
- ข้อความน่าจะทำให้เสียชื่อเสียงหรือไม่
- เป็นการแสดงความคิดเห็นหรือติชมโดยสุจริตตามมาตรา 329 หรือไม่
- มีประเด็นเกี่ยวกับการพิสูจน์ความจริงตามมาตรา 330 หรือไม่
- เป็นการกล่าวข้อความเพื่อป้องกันสิทธิของตนโดยชอบหรือไม่
- มีบริบทอื่นที่เปลี่ยนความหมายของข้อความหรือไม่
การกล่าวความจริงไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีความผิดโดยอัตโนมัติ เพราะการพิสูจน์ความจริงตามมาตรา 330 มีเงื่อนไขและข้อจำกัด โดยเฉพาะกรณีที่เป็นเรื่องส่วนตัวและไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน
ขั้นตอนที่ 6 ตรวจสอบระยะเวลาร้องทุกข์และแนวทางยอมความ
ความผิดฐานหมิ่นประมาทตามหมวดนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 333
ตามมาตรา 96 สำหรับความผิดอันยอมความได้ ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด มิฉะนั้นคดีอาจขาดอายุความร้องทุกข์
สิ่งที่ควรตรวจสอบ
- วันที่มีการเผยแพร่ข้อความ
- วันที่ผู้เสียหายรู้เรื่องความผิด
- วันที่ผู้เสียหายรู้ตัวผู้กระทำความผิด
- วันที่มีการร้องทุกข์ต่อเจ้าหน้าที่
- มีการฟ้องคดีโดยผู้เสียหายเองหรือไม่
- มีการยอมความ ถอนคำร้องทุกข์ หรือถอนฟ้องแล้วหรือไม่
ข้อควรระวัง: ระยะเวลา 3 เดือนสำหรับการร้องทุกข์ไม่ใช่อายุความฟ้องคดีทั้งหมด และในกรณีที่ผู้เสียหายฟ้องคดีเองต้องพิจารณากฎหมายเรื่องอายุความและขั้นตอนการฟ้องโดยเฉพาะ
หากมีการเจรจายอมความ ควรจัดทำข้อตกลงให้ชัดเจนว่าครอบคลุมการดำเนินคดีอาญา การขอโทษ การลบข้อความ และค่าเสียหายทางแพ่งหรือไม่
ขั้นตอนที่ 7 ติดตามสำนวนและเตรียมตัวก่อนขึ้นศาล
หากคดีดำเนินผ่านพนักงานสอบสวน เมื่อรวบรวมพยานหลักฐานแล้วจะมีการส่งสำนวนตามขั้นตอนเพื่อให้พนักงานอัยการพิจารณาสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้อง ส่วนกรณีที่ผู้เสียหายฟ้องคดีอาญาเอง อาจมีขั้นตอนไต่สวนมูลฟ้องตามกฎหมาย
สิ่งที่ควรเตรียมก่อนขึ้นศาล
- จัดทำลำดับเหตุการณ์ทั้งหมด
- รวบรวมข้อความต้นฉบับและหลักฐานบริบท
- ตรวจสอบวันและเวลาของการเผยแพร่
- เตรียมพยานบุคคลที่เกี่ยวข้อง
- ตรวจสอบข้อกฎหมายที่ใช้ต่อสู้คดี
- ตรวจสอบเอกสารและวันนัดศาล
- ปรึกษาทนายความเกี่ยวกับแนวทางสู้คดีหรือการยอมความ
4. คดีหมิ่นประมาทติดคุกกี่ปี? โทษมาตรา 326 และ 328
| ฐานความผิด | โทษจำคุก | โทษปรับ |
|---|---|---|
| หมิ่นประมาททั่วไป มาตรา 326 | ไม่เกิน 1 ปี | ไม่เกิน 20,000 บาท |
| หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา มาตรา 328 | ไม่เกิน 2 ปี | ไม่เกิน 200,000 บาท |
มาตรา 326 กำหนดโทษจำคุกหรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนมาตรา 328 กำหนดโทษจำคุกและปรับตามบทบัญญัติ โดยการกำหนดโทษจริงต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
การโพสต์บนสื่อสังคมออนไลน์ที่บุคคลอื่นสามารถเข้าถึงได้อาจมีประเด็นเรื่องหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา แต่ไม่ใช่ทุกการส่งข้อความผ่านระบบออนไลน์จะเข้ามาตรา 328 โดยอัตโนมัติ
5. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทจากโพสต์ Facebook ต้องทำอย่างไร?
ควรเก็บหลักฐานโพสต์ต้นฉบับและตรวจสอบว่าเนื้อหานั้นกล่าวถึงบุคคลใด มีผู้เข้าถึงข้อความหรือไม่ และข้อความมีลักษณะเป็นการใส่ความหรือแสดงความคิดเห็นโดยสุจริต
หลักฐานที่ควรเก็บ
- ภาพโพสต์ฉบับเต็ม
- URL และชื่อบัญชีผู้โพสต์
- วันและเวลาที่เผยแพร่
- ข้อความแสดงความคิดเห็นที่เกี่ยวข้อง
- หลักฐานที่เป็นที่มาของข้อความ
- ประวัติการแก้ไขโพสต์ หากมี
หากถูกกล่าวหาจากการแชร์ข้อความของบุคคลอื่น ต้องพิจารณาว่าการแชร์มีลักษณะเป็นการเผยแพร่ข้อความใส่ความหรือไม่ รวมถึงเจตนาและบริบทประกอบ
6. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทจากแชต LINE ผิดกฎหมายหรือไม่?
การส่งข้อความผ่าน LINE ไม่ได้เป็นความผิดฐานหมิ่นประมาททุกกรณี ต้องพิจารณาว่าส่งข้อความถึงใคร มีบุคคลที่สามได้รับรู้หรือไม่ และข้อความมีลักษณะเป็นการใส่ความตามมาตรา 326 หรือไม่
ตัวอย่างเช่น การส่งข้อความกล่าวหาบุคคลหนึ่งในกลุ่ม LINE ที่มีสมาชิกหลายคน อาจมีประเด็นหมิ่นประมาทได้ หากข้อความครบองค์ประกอบความผิด
แต่การส่งข้อความถึงบุคคลที่ถูกกล่าวถึงโดยตรงเพียงสองคน โดยไม่มีบุคคลที่สามรับรู้ อาจไม่ครบองค์ประกอบของความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา 326 แม้ถ้อยคำอาจมีประเด็นกฎหมายอื่นที่ต้องพิจารณา
7. พูดความจริงแล้วถูกฟ้องหมิ่นประมาท สู้คดีได้ไหม?
การพิสูจน์ความจริงอาจเป็นข้อต่อสู้ในคดีหมิ่นประมาทตามมาตรา 330 แต่ไม่ได้หมายความว่าข้อความที่เป็นความจริงจะไม่ผิดกฎหมายทุกกรณี
ประเด็นที่ต้องพิจารณา
- ข้อความที่กล่าวเป็นข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้หรือไม่
- มีหลักฐานสนับสนุนความจริงของข้อความหรือไม่
- เป็นเรื่องส่วนตัวหรือเรื่องที่มีประโยชน์ต่อประชาชน
- การแสดงความคิดเห็นอยู่ภายใต้เหตุที่กฎหมายคุ้มครองหรือไม่
- มีการนำเสนอข้อความเกินกว่าข้อเท็จจริงหรือไม่
หากเป็นเรื่องส่วนตัวและการพิสูจน์ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน กฎหมายจำกัดการพิสูจน์ความจริงไว้ จึงควรให้ทนายความตรวจสอบก่อนใช้เป็นแนวทางต่อสู้คดี
8. แสดงความคิดเห็นโดยสุจริต ยังถูกฟ้องหมิ่นประมาทได้ไหม?
แม้ผู้แสดงความคิดเห็นจะถูกฟ้องได้ แต่ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329 กำหนดกรณีการแสดงความคิดเห็นหรือข้อความโดยสุจริตที่ไม่เป็นความผิดฐานหมิ่นประมาท เช่น การแสดงความคิดเห็นเพื่อความชอบธรรม ป้องกันตนเองหรือส่วนได้เสียตามคลองธรรม หรือการติชมด้วยความเป็นธรรมในเรื่องที่ประชาชนย่อมกระทำได้
ตัวอย่างประเด็นที่ควรตรวจสอบ
- แสดงความคิดเห็นเพื่อปกป้องสิทธิของตนหรือไม่
- เป็นการร้องเรียนผ่านช่องทางที่เหมาะสมหรือไม่
- มีข้อมูลหรือหลักฐานรองรับความคิดเห็นหรือไม่
- ใช้ถ้อยคำเกินสมควรหรือมีเจตนาทำลายชื่อเสียงหรือไม่
- เป็นเรื่องที่ประชาชนมีส่วนได้เสียหรือไม่
การอ้างว่าแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตต้องพิจารณาจากพฤติการณ์ทั้งหมด ไม่ใช่เพียงการระบุในโพสต์ว่าเป็นความคิดเห็นส่วนตัว
9. คดีหมิ่นประมาทยอมความได้ไหม? ถอนแจ้งความแล้วคดีจบหรือไม่?
คดีหมิ่นประมาทเป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 333 การยอมความโดยชอบด้วยกฎหมายหรือการถอนคำร้องทุกข์ในคดีความผิดต่อส่วนตัวอาจทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตามเงื่อนไขกฎหมาย
แต่ควรตรวจสอบว่ามีความผิดฐานอื่นที่ยอมความไม่ได้ร่วมด้วยหรือไม่ และข้อตกลงยอมความครอบคลุมสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายทางแพ่งด้วยหรือไม่
ข้อตกลงยอมความอาจกำหนดเรื่องต่อไปนี้
- การถอนคำร้องทุกข์หรือถอนฟ้อง
- การขอโทษหรือชี้แจงข้อเท็จจริง
- การลบหรือแก้ไขข้อความ
- การชดใช้ค่าเสียหายตามที่ตกลง
- การไม่เผยแพร่ข้อความที่เป็นข้อพิพาทซ้ำ
- การระงับข้อเรียกร้องทางแพ่ง หากคู่กรณีตกลงกัน
10. คดีหมิ่นประมาทต้องแจ้งความภายในกี่เดือน?
สำหรับความผิดหมิ่นประมาทซึ่งเป็นความผิดอันยอมความได้ ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 96
ตัวอย่าง: หากผู้เสียหายทราบข้อความที่เป็นประเด็นและทราบตัวผู้โพสต์ในวันที่ 10 มกราคม การพิจารณากำหนดเวลาร้องทุกข์ต้องเริ่มจากข้อเท็จจริงดังกล่าว ไม่ใช่ถือว่านับจากวันที่โพสต์เสมอไป
อย่างไรก็ตาม หากผู้เสียหายใช้สิทธิฟ้องคดีเอง ต้องตรวจสอบหลักเกณฑ์อายุความฟ้องคดีตามกฎหมายแยกต่างหาก และต้องพิจารณาว่าการกระทำเป็นความผิดครั้งเดียวหรือมีการเผยแพร่ข้อความต่างกรรมกันหรือไม่
11. ถูกฟ้องหมิ่นประมาทโดยตรง ไม่ผ่านตำรวจได้ไหม?
ผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลด้วยตนเองตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 28 โดยไม่จำเป็นต้องดำเนินการผ่านพนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการทุกกรณี
เมื่อผู้เสียหายฟ้องคดีเอง ศาลอาจต้องดำเนินการไต่สวนมูลฟ้องตามมาตรา 162 เพื่อพิจารณาว่าคดีมีมูลเพียงพอที่จะรับไว้พิจารณาหรือไม่
ดังนั้น ผู้ที่ได้รับหมายศาลคดีหมิ่นประมาทควรตรวจสอบว่าเป็นหมายเรียกในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง หรือเป็นนัดพิจารณาคดีในขั้นตอนใด เพื่อเตรียมตัวและใช้สิทธิให้ถูกต้อง
12. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทครั้งแรก มีโอกาสติดคุกไหม?
ความผิดฐานหมิ่นประมาทมีโทษจำคุกตามกฎหมาย แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ถูกกล่าวหาจะต้องรับโทษจำคุกจริงทุกกรณี
หากศาลพิพากษาว่ามีความผิด การพิจารณาโทษและการรอการลงโทษต้องเป็นไปตามเงื่อนไขของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 และข้อเท็จจริงของแต่ละคดี
ปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้อง
- ประวัติการกระทำความผิด
- ลักษณะและความร้ายแรงของข้อความ
- พฤติการณ์ในการเผยแพร่
- ผลกระทบต่อผู้เสียหาย
- การบรรเทาความเสียหาย
- พฤติการณ์ส่วนบุคคลและเงื่อนไขตามกฎหมาย
การกระทำความผิดครั้งแรกไม่ได้รับประกันว่าจะได้รับการรอลงอาญา และไม่ควรรับสารภาพเพียงเพราะเชื่อว่าจะไม่ต้องติดคุก
13. ตัวอย่าง 5 สถานการณ์ที่อาจถูกแจ้งความหมิ่นประมาท
กรณีที่ 1 โพสต์กล่าวหาว่าบุคคลอื่นโกงเงิน
บุคคลหนึ่งโพสต์กล่าวหาว่าคู่กรณีโกงเงินโดยมีผู้ติดตามจำนวนมากเห็นข้อความ ต้องตรวจสอบว่าข้อความมีลักษณะใส่ความหรือไม่ มีหลักฐานรองรับหรือไม่ และมีเหตุที่กฎหมายรับรองหรือไม่
กรณีที่ 2 รีวิวร้านค้าแล้วเจ้าของร้านแจ้งความ
ลูกค้ารีวิวประสบการณ์ใช้บริการใน Google โดยใช้ถ้อยคำรุนแรง ต้องแยกข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการใช้บริการออกจากข้อกล่าวหาที่อาจทำให้บุคคลหรือกิจการเสียชื่อเสียง รวมถึงตรวจสอบการติชมโดยสุจริต
กรณีที่ 3 ส่งข้อความกล่าวหาคนอื่นในกลุ่ม LINE
สมาชิกกลุ่ม LINE ส่งข้อความกล่าวหาบุคคลหนึ่งว่าทุจริต ต้องตรวจสอบว่าใครได้รับรู้ข้อความ เนื้อหาหมายถึงบุคคลใด และมีหลักฐานสนับสนุนหรือไม่
กรณีที่ 4 แชร์โพสต์กล่าวหาผู้อื่นโดยไม่ได้เขียนข้อความเอง
ผู้แชร์อาจมีประเด็นความรับผิดได้หากการแชร์มีลักษณะเผยแพร่ข้อความใส่ความ ต้องพิจารณาเนื้อหา บริบท และเจตนา ไม่ใช่ถือว่าผู้แชร์ทุกคนมีความผิดโดยอัตโนมัติ
กรณีที่ 5 ร้องเรียนการทำงานของบุคคลต่อผู้บังคับบัญชา
การร้องเรียนตามข้อเท็จจริงเพื่อปกป้องสิทธิหรือประโยชน์โดยชอบ อาจมีประเด็นการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตตามมาตรา 329 แต่ต้องตรวจสอบถ้อยคำและพฤติการณ์ว่ามีลักษณะเกินสมควรหรือไม่
14. 7 สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อถูกแจ้งความหมิ่นประมาท
- ไม่ควรเพิกเฉยต่อหมายเรียกหรือหมายศาล
- ไม่ควรโพสต์ตอบโต้ผู้กล่าวหาด้วยข้อความที่อาจเป็นข้อพิพาทใหม่
- ไม่ควรลบหรือทำลายหลักฐานที่เกี่ยวข้องโดยไม่เก็บรักษาข้อมูลต้นฉบับ
- ไม่ควรตัดต่อภาพหน้าจอหรือข้อความสนทนา
- ไม่ควรข่มขู่หรือกดดันผู้เสียหายและพยาน
- ไม่ควรลงนามในบันทึกคำให้การโดยไม่ได้ตรวจสอบข้อความ
- ไม่ควรเชื่อว่าการพูดความจริงหรือการลบโพสต์จะทำให้ไม่มีความผิดทุกกรณี
15. หาทนายคดีหมิ่นประมาท ควรปรึกษาทนายตั้งแต่เมื่อไร?
ควรปรึกษาทนายคดีหมิ่นประมาทตั้งแต่ได้รับหมายเรียกหรือทราบว่ามีผู้ร้องทุกข์กล่าวหา โดยเฉพาะกรณีที่เกี่ยวข้องกับการเผยแพร่ข้อความผ่านสื่อออนไลน์ มีผู้เสียหายหลายราย หรือมีข้อพิพาททางแพ่งร่วมด้วย
ทนายคดีหมิ่นประมาทอาจช่วยดำเนินการดังนี้
- ตรวจสอบข้อกล่าวหาตามมาตรา 326 และ 328
- วิเคราะห์ข้อความและบริบทการเผยแพร่
- ตรวจสอบเหตุยกเว้นความผิดตามมาตรา 329
- ประเมินการพิสูจน์ความจริงตามมาตรา 330
- ตรวจสอบอายุความและระยะเวลาร้องทุกข์
- ให้คำปรึกษาก่อนเข้าพบพนักงานสอบสวน
- ช่วยเจรจายอมความตามกฎหมาย
- เตรียมพยานหลักฐานและดำเนินกระบวนพิจารณาในศาล
หากกำลังถูกกล่าวหาจากการโพสต์ Facebook การรีวิว หรือการแสดงความคิดเห็น สามารถค้นหาข้อมูลและเลือกติดต่อ หาทนายคดีหมิ่นประมาทใกล้ฉัน เพื่อปรึกษาข้อเท็จจริงและแนวทางดำเนินคดี
16. หาทนายคดีอาญา เมื่อได้รับหมายเรียกหรือหมายศาลคดีหมิ่นประมาท
คดีหมิ่นประมาทเป็นคดีอาญาที่อาจมีผลต่อเสรีภาพ ชื่อเสียง และสิทธิของผู้ถูกกล่าวหา การได้รับคำปรึกษาทางกฎหมายตั้งแต่ต้นช่วยให้เข้าใจสิทธิและขั้นตอนการดำเนินคดี
ทนายคดีอาญาอาจช่วยในเรื่องต่อไปนี้
- ตรวจสอบหมายเรียกและหมายศาล
- ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับสิทธิผู้ต้องหา
- วิเคราะห์ข้อกล่าวหาและพยานหลักฐาน
- เตรียมการให้การในชั้นสอบสวน
- ดำเนินการในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง
- เตรียมการสืบพยานและถามค้าน
- ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการยอมความ
- ประเมินแนวทางอุทธรณ์หรือฎีกาตามกฎหมาย
ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือเกี่ยวกับการดำเนินคดีอาญาสามารถค้นหา หาทนายคดีอาญาใกล้ฉัน และเลือกทนายความตามประเภทคดีและพื้นที่ที่ต้องการรับบริการ
FAQ ถูกแจ้งความหมิ่นประมาท 10 คำถามที่พบบ่อย
1. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทต้องทำอย่างไรเป็นอันดับแรก?
ควรตรวจสอบข้อกล่าวหาและหมายเรียก เก็บหลักฐานข้อความต้นฉบับ ติดต่อพนักงานสอบสวน และปรึกษาทนายความก่อนให้ปากคำในประเด็นสำคัญ
2. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทจะถูกจับทันทีไหม?
ไม่จำเป็นต้องถูกจับทันที การจับหรือออกหมายจับต้องมีเหตุและเงื่อนไขตามกฎหมาย การถูกแจ้งความเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าจะต้องถูกควบคุมตัว
3. คดีหมิ่นประมาทติดคุกกี่ปี?
หมิ่นประมาททั่วไปตามมาตรา 326 มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท
4. คดีหมิ่นประมาทยอมความได้ไหม?
ได้ ความผิดฐานหมิ่นประมาทเป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 333 โดยต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามเงื่อนไขกฎหมาย
5. ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทต้องประกันตัวไหม?
ไม่ใช่ทุกกรณีต้องวางหลักประกัน การขอปล่อยชั่วคราวจะเกี่ยวข้องเมื่อมีการควบคุมตัวหรือมีขั้นตอนที่ต้องพิจารณาการปล่อยชั่วคราวตามกฎหมาย
6. โพสต์ความจริงแล้วถูกแจ้งความหมิ่นประมาท สู้คดีได้ไหม?
สามารถต่อสู้คดีได้ตามข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย แต่การพิสูจน์ความจริงตามมาตรา 330 มีข้อจำกัด ไม่ใช่ว่าข้อความที่เป็นความจริงจะไม่เป็นความผิดทุกกรณี
7. คดีหมิ่นประมาทต้องแจ้งความภายในกี่เดือน?
โดยหลัก ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด ตามมาตรา 96 แต่ต้องแยกจากอายุความฟ้องคดีและกรณีผู้เสียหายฟ้องเอง
8. ส่งข้อความด่ากันในแชตส่วนตัวเป็นหมิ่นประมาทไหม?
หากเป็นการส่งข้อความถึงคู่กรณีโดยตรงเพียงสองคนและไม่มีบุคคลที่สามรับรู้ อาจไม่ครบองค์ประกอบความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา 326 แต่ถ้อยคำอาจเกี่ยวข้องกับความผิดอื่นได้ตามข้อเท็จจริง
9. ถูกฟ้องหมิ่นประมาทโดยไม่เคยไปโรงพักได้ไหม?
ได้ เพราะผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีอาญาด้วยตนเองตามมาตรา 28 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา โดยศาลจะดำเนินขั้นตอนตามกฎหมาย เช่น การไต่สวนมูลฟ้องเมื่อเข้าเงื่อนไข
10. ลบโพสต์และขอโทษแล้ว คดีหมิ่นประมาทจะจบไหม?
ไม่จบโดยอัตโนมัติ แต่การลบโพสต์และขอโทษอาจเป็นส่วนหนึ่งของการเจรจายอมความ หากคู่กรณียอมความหรือถอนคำร้องทุกข์โดยชอบ คดีอาญาอาจระงับตามเงื่อนไขกฎหมาย
สรุป ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทต้องทำอย่างไร?
หากถูกแจ้งความหมิ่นประมาท ควรให้ความสำคัญกับการตรวจสอบข้อกล่าวหา การเก็บหลักฐานต้นฉบับ และการใช้สิทธิในกระบวนการยุติธรรม เพราะการถูกกล่าวหาไม่ได้หมายความว่ามีความผิดแล้ว
สรุป 7 ขั้นตอนสำคัญ
- 1. ตรวจสอบข้อกล่าวหาและสถานีตำรวจที่รับผิดชอบ
- 2. ตรวจสอบหมายเรียกและเข้าพบพนักงานสอบสวน
- 3. เก็บหลักฐานข้อความและโพสต์ต้นฉบับ
- 4. ปรึกษาทนายความก่อนให้ปากคำ
- 5. ตรวจสอบองค์ประกอบความผิดและเหตุยกเว้น
- 6. ตรวจสอบระยะเวลาร้องทุกข์และแนวทางยอมความ
- 7. ติดตามสำนวนและเตรียมตัวก่อนขึ้นศาล
หากกำลังถูกกล่าวหาว่าหมิ่นประมาทผ่าน Facebook, LINE หรือการแสดงความคิดเห็น สามารถศึกษาข้อมูลและเลือกติดต่อ ทนายคดีหมิ่นประมาท หรือ ทนายคดีอาญา ผ่านเว็บไซต์ทนายความใกล้ฉัน เพื่อรับคำปรึกษาที่เหมาะสมกับข้อเท็จจริงของคดี
แหล่งอ้างอิงกฎหมาย
- ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 96 เรื่องระยะเวลาร้องทุกข์ในความผิดอันยอมความได้
- ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 เรื่องหมิ่นประมาททั่วไป
- ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 เรื่องหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา
- ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329 เรื่องการแสดงความคิดเห็นหรือข้อความโดยสุจริต
- ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 330 เรื่องการพิสูจน์ความจริง
- ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 333 เรื่องความผิดอันยอมความได้
- ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 28 เรื่องผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญา
- ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 134/1 ถึง 134/4 เรื่องสิทธิของผู้ต้องหา
- ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 162 เรื่องการไต่สวนมูลฟ้อง
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง พยานหลักฐาน และกฎหมายที่ใช้บังคับในแต่ละกรณี
หาทนายความหมิ่นประมาททั่วประเทศไทย
ทนายความขอนแก่น




