ชนะคดีแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน? 7 ขั้นตอนบังคับคดี

ชนะคดีแพ่งแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน ต้องทำอย่างไร? 7 ขั้นตอนบังคับคดี ยึดทรัพย์ อายัดเงินเดือน
ศาลพิพากษาให้ชนะคดีแล้ว แต่จำเลยไม่จ่ายเงิน ต้องทำอย่างไร? เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสามารถดำเนินการขอบังคับคดีตามกฎหมายได้ เมื่อเข้าเงื่อนไขการบังคับคดี เช่น ลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามคำบังคับภายในกำหนด โดยอาจขอให้ยึดทรัพย์สิน อายัดสิทธิเรียกร้อง หรือใช้วิธีบังคับคดีอื่นที่กฎหมายกำหนด
ชนะคดีแล้วได้เงินทันทีหรือไม่? คำตอบคือไม่เสมอไป เพราะคำพิพากษาไม่ได้ทำให้เงินถูกโอนเข้าบัญชีเจ้าหนี้โดยอัตโนมัติ หากจำเลยไม่ชำระหนี้ เจ้าหนี้อาจต้องสืบทรัพย์ ขอออกหมายบังคับคดี และดำเนินการกับกรมบังคับคดีตามขั้นตอน
บทความนี้อธิบาย 7 ขั้นตอนเมื่อชนะคดีแต่จำเลยไม่จ่ายเงิน พร้อมตอบคำถามว่า บังคับคดีต้องทำอย่างไร ยึดบ้านหรือรถได้ไหม อายัดเงินเดือนได้เท่าไร จำเลยไม่มีทรัพย์สินทำอย่างไร และต้องบังคับคดีภายในกี่ปี
1. ชนะคดีแพ่งแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน ทำอย่างไรถึงจะได้เงินคืน?
เมื่อศาลมีคำพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน โจทก์ที่ชนะคดีจะมีฐานะเป็น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ส่วนจำเลยที่ต้องชำระเงินจะมีฐานะเป็น ลูกหนี้ตามคำพิพากษา
หากลูกหนี้ไม่ชำระเงินตามคำบังคับ เจ้าหนี้อาจร้องขอให้ศาลดำเนินการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274 และมาตราที่เกี่ยวข้อง
แนวทางที่อาจใช้เรียกเงินคืน
- ติดต่อให้ลูกหนี้ชำระเงินตามคำพิพากษาโดยสมัครใจ
- เจรจาทำข้อตกลงผ่อนชำระโดยพิจารณาผลทางกฎหมาย
- ตรวจสอบว่าลูกหนี้มีทรัพย์สินหรือรายได้หรือไม่
- ยื่นคำขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีเมื่อเข้าเงื่อนไข
- ขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สิน
- ขออายัดสิทธิเรียกร้อง เช่น เงินฝากหรือรายได้ที่อายัดได้ตามกฎหมาย
- ติดตามการขายทอดตลาดและการรับเงินจากการบังคับคดี
ข้อควรรู้: แม้ชนะคดีแล้ว เจ้าหนี้ก็อาจได้รับเงินไม่ครบ หากลูกหนี้ไม่มีทรัพย์สินที่บังคับคดีได้ หรือทรัพย์สินมีภาระผูกพันและมีเจ้าหนี้รายอื่นที่มีสิทธิเหนือกว่า
2. 7 ขั้นตอนบังคับคดี เมื่อศาลพิพากษาแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน
ขั้นตอนที่ 1 ตรวจสอบคำพิพากษาและคำบังคับของศาล
ก่อนเริ่มบังคับคดี ต้องตรวจสอบรายละเอียดของคำพิพากษาและคำบังคับว่าให้ลูกหนี้ชำระอะไร จำนวนเท่าไร และภายในกำหนดใด
สิ่งที่ควรตรวจสอบ
- ชื่อศาลและหมายเลขคดี
- ชื่อเจ้าหนี้และลูกหนี้ตามคำพิพากษา
- จำนวนเงินต้นที่ศาลสั่งให้ชำระ
- ดอกเบี้ยและวิธีคำนวณตามคำพิพากษา
- ค่าฤชาธรรมเนียมหรือรายการอื่นที่ศาลกำหนด
- กำหนดเวลาปฏิบัติตามคำบังคับ
- มีการชำระหนี้ไปแล้วบางส่วนหรือไม่
- มีคำสั่งทุเลาการบังคับคดีหรือคำสั่งอื่นที่เกี่ยวข้องหรือไม่
ตัวอย่าง: ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินต้น 500,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยตามอัตราและระยะเวลาที่ระบุในคำพิพากษา เจ้าหนี้ต้องคำนวณยอดคงค้างโดยหักเงินที่ได้รับชำระแล้วออกก่อนดำเนินการ
ขั้นตอนที่ 2 ตรวจสอบว่าลูกหนี้มีทรัพย์สินอะไรบ้าง
การสืบทรัพย์ลูกหนี้ คือการค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคำพิพากษา เพื่อประเมินว่ามีทรัพย์ใดสามารถนำเข้าสู่กระบวนการบังคับคดีได้
ทรัพย์สินที่อาจตรวจสอบ ได้แก่
- บ้านและที่ดิน
- ห้องชุดหรือคอนโดมิเนียม
- รถยนต์และรถจักรยานยนต์
- เงินฝากธนาคาร
- เงินที่บุคคลภายนอกต้องชำระให้ลูกหนี้
- หุ้นหรือสิทธิในทรัพย์สินบางประเภท
- รายได้จากการทำงานที่กฎหมายอนุญาตให้อายัดได้
- ทรัพย์สินอื่นที่เป็นกรรมสิทธิ์ของลูกหนี้
การสืบทรัพย์ต้องใช้วิธีที่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่ควรเข้าถึงบัญชีธนาคาร ข้อมูลส่วนบุคคล หรือทรัพย์สินของผู้อื่นโดยไม่มีอำนาจ
ขั้นตอนที่ 3 ยื่นคำขอให้ศาลออกหมายบังคับคดี
เมื่อเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสามารถยื่นคำขอให้ศาลบังคับคดีได้
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 275 คำขอต้องระบุสาระสำคัญเกี่ยวกับหนี้ที่ลูกหนี้ยังไม่ปฏิบัติตามคำบังคับ และวิธีการที่ต้องการให้ศาลบังคับคดี
เมื่อศาลพิจารณาแล้วเห็นว่าเข้าเงื่อนไขตามมาตรา 276 ศาลอาจออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดำเนินการต่อไป
เอกสารที่อาจต้องใช้
- ข้อมูลคำพิพากษาและคำบังคับ
- หมายเลขคดีและข้อมูลคู่ความ
- รายละเอียดหนี้คงค้าง
- คำขอบังคับคดีตามแบบและขั้นตอนของศาล
- เอกสารแสดงตัวตนหรือหนังสือมอบอำนาจ หากมี
- ข้อมูลทรัพย์สินที่ต้องการดำเนินการ หากทราบ
ควรตรวจสอบรายการเอกสารและวิธียื่นคำขอกับศาลที่รับผิดชอบคดีโดยตรง
ขั้นตอนที่ 4 ติดต่อกรมบังคับคดีเพื่อดำเนินการยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้อง
เมื่อมีหมายบังคับคดีและการตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว เจ้าหนี้ต้องดำเนินการตามขั้นตอนของสำนักงานบังคับคดีที่เกี่ยวข้อง
การยึดทรัพย์ คือการดำเนินการกับทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา เช่น บ้าน ที่ดิน หรือรถยนต์ ตามเงื่อนไขกฎหมาย
การอายัดสิทธิเรียกร้อง คือการดำเนินการกับสิทธิที่ลูกหนี้มีต่อบุคคลภายนอก เช่น เงินฝากธนาคาร หรือเงินที่บุคคลภายนอกต้องชำระให้ลูกหนี้
ข้อสำคัญ: เจ้าหนี้ไม่สามารถเข้าไปยึดบ้าน รถ หรือเงินของลูกหนี้ด้วยตนเองโดยพลการ ต้องดำเนินการผ่านกระบวนการที่กฎหมายกำหนด
ขั้นตอนที่ 5 ติดตามการยึดทรัพย์ การอายัดเงิน หรือการขายทอดตลาด
หากมีการยึดทรัพย์สินที่สามารถขายได้ อาจมีการประเมินราคาและดำเนินการขายทอดตลาดตามขั้นตอนของกรมบังคับคดี
สิ่งที่เจ้าหนี้ควรติดตาม
- ทรัพย์สินที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดไว้
- ราคาประเมินและข้อมูลภาระผูกพัน
- การแจ้งกำหนดขายทอดตลาด
- ผลการขายทอดตลาด
- การอายัดเงินหรือสิทธิเรียกร้อง
- การคัดค้านหรือคำร้องของบุคคลที่เกี่ยวข้อง
- ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ
การขายทอดตลาดไม่ได้รับประกันว่าจะได้เงินเท่ากับราคาประเมิน และอาจมีเหตุให้การขายหรือการจ่ายเงินล่าช้าได้
ขั้นตอนที่ 6 ตรวจสอบยอดเงินและลำดับสิทธิในการรับชำระหนี้
เมื่อมีเงินจากการบังคับคดี ต้องตรวจสอบว่ามีค่าใช้จ่าย เจ้าหนี้มีประกัน หรือเจ้าหนี้รายอื่นที่มีสิทธิได้รับชำระก่อนหรือร่วมรับชำระหรือไม่
รายการที่ควรตรวจสอบ
- เงินที่ได้รับจากการขายทอดตลาด
- ค่าใช้จ่ายในการบังคับคดี
- ภาระจำนองหรือสิทธิของเจ้าหนี้มีประกัน
- สิทธิของเจ้าหนี้รายอื่นตามกฎหมาย
- จำนวนเงินต้นและดอกเบี้ยคงค้าง
- ยอดที่เจ้าหนี้ได้รับจริง
ตัวอย่าง: เจ้าหนี้ชนะคดี 800,000 บาท แต่ทรัพย์สินที่ขายได้มีเงินสุทธิเพียง 300,000 บาท และยังมีผู้มีสิทธิได้รับชำระก่อน เจ้าหนี้อาจได้รับเงินไม่ครบหรือไม่ได้รับเงินจากทรัพย์นั้นเลย ขึ้นอยู่กับลำดับสิทธิและข้อเท็จจริง
ขั้นตอนที่ 7 ติดตามหนี้ส่วนที่เหลือและตรวจสอบกำหนดเวลาบังคับคดี
หากได้รับเงินจากการบังคับคดีไม่ครบ เจ้าหนี้อาจพิจารณาดำเนินการกับทรัพย์สินอื่นที่กฎหมายอนุญาต โดยต้องตรวจสอบกำหนดเวลาและสถานะการบังคับคดี
สิ่งที่ควรทำ
- คำนวณยอดหนี้ที่เหลือ
- เก็บหลักฐานเงินที่ได้รับแล้ว
- ตรวจสอบว่ามีทรัพย์สินอื่นหรือไม่
- ติดตามการอายัดเงินที่ดำเนินการอยู่
- ตรวจสอบกำหนดเวลาตามมาตรา 274
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากมีปัญหาเรื่องทรัพย์สินหรือเจ้าหนี้หลายราย
3. บังคับคดีต้องทำภายในกี่ปี? ชนะคดีแล้วรอได้ 10 ปีหรือไม่?
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274 โดยหลักเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาต้องร้องขอให้มีการบังคับคดีภายใน 10 ปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง
แต่มีรายละเอียดสำคัญ ได้แก่
- หากคำพิพากษากำหนดให้ชำระหนี้เป็นงวดหรือในอนาคต การนับระยะเวลาอาจเริ่มจากวันที่หนี้นั้นบังคับให้ชำระได้
- หากมีการดำเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องไว้ภายในกำหนด อาจดำเนินการในส่วนนั้นต่อจนแล้วเสร็จได้ตามมาตรา 274
- การขอออกหมายบังคับคดีเพียงอย่างเดียวไม่ควรถูกเข้าใจว่าเป็นการรักษาสิทธิยึดทรัพย์ทุกชนิดไว้ได้ตลอดไปโดยไม่ต้องดำเนินการต่อ
ตัวอย่าง: ศาลพิพากษาให้ชำระเงินวันที่ 1 มิถุนายน 2569 เจ้าหนี้ควรตรวจสอบกำหนดเวลาบังคับคดีจากวันดังกล่าวและรายละเอียดของคำพิพากษา ไม่ควรรอจนใกล้ครบ 10 ปีจึงเริ่มสืบทรัพย์
4. จำเลยอุทธรณ์คดีแล้ว เจ้าหนี้ยังบังคับคดีได้ไหม?
การยื่นอุทธรณ์ไม่ได้ทำให้การบังคับคดีหยุดลงโดยอัตโนมัติทุกกรณี ต้องตรวจสอบว่าศาลมีคำสั่งทุเลาการบังคับคดีหรือมีข้อจำกัดอื่นตามกฎหมายหรือไม่
หากลูกหนี้ยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับคดี ต้องรอผลคำสั่งของศาลที่มีอำนาจพิจารณา
สิ่งที่เจ้าหนี้ควรตรวจสอบ
- มีการยื่นอุทธรณ์จริงหรือไม่
- มีคำร้องขอทุเลาการบังคับคดีหรือไม่
- ศาลมีคำสั่งอนุญาตหรือไม่
- มีเงื่อนไขการวางหลักประกันหรือไม่
- การบังคับคดีส่วนใดสามารถดำเนินการต่อได้
ดังนั้น ไม่ควรสรุปว่าเมื่อจำเลยอุทธรณ์แล้ว เจ้าหนี้ต้องหยุดดำเนินการทุกอย่างทันที
5. ชนะคดีแล้วจำเลยไม่มีทรัพย์สิน จะได้เงินคืนไหม?
หากลูกหนี้ไม่มีทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่บังคับคดีได้ เจ้าหนี้อาจยังไม่สามารถได้รับเงินตามคำพิพากษา แม้จะเป็นฝ่ายชนะคดีแล้วก็ตาม
แต่การไม่พบทรัพย์สินในขณะหนึ่ง ไม่ได้หมายความว่าลูกหนี้จะไม่มีทรัพย์สินหรือรายได้ในอนาคตเสมอไป
แนวทางที่อาจพิจารณา
- ตรวจสอบข้อมูลทรัพย์สินที่มีอยู่โดยชอบด้วยกฎหมาย
- ตรวจสอบรายได้หรือสิทธิเรียกร้องที่อาจอายัดได้
- ตรวจสอบทรัพย์สินที่ได้มาในภายหลัง
- ประเมินความคุ้มค่าของค่าใช้จ่ายในการสืบทรัพย์
- เจรจาชำระหนี้โดยสมัครใจหากมีความเป็นไปได้
- ตรวจสอบกำหนดเวลาบังคับคดีอย่างต่อเนื่อง
ข้อควรระวัง: การไม่มีทรัพย์สินที่ยึดได้ไม่ได้ทำให้ลูกหนี้ติดคุกเพียงเพราะไม่สามารถชำระหนี้แพ่ง
6. ยึดบ้านและที่ดินของจำเลยได้ไหม?
บ้านและที่ดินที่เป็นทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจถูกยึดเพื่อบังคับคดีได้ หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม ต้องตรวจสอบรายละเอียด เช่น
- ลูกหนี้เป็นเจ้าของทรัพย์สินจริงหรือไม่
- ทรัพย์สินมีเจ้าของร่วมอยู่หรือไม่
- มีการจำนองหรือภาระผูกพันหรือไม่
- มีข้อจำกัดในการบังคับคดีหรือไม่
- มีสิทธิของบุคคลภายนอกที่ต้องคุ้มครองหรือไม่
- มูลค่าทรัพย์สินเพียงพอคุ้มค่าใช้จ่ายหรือไม่
ตัวอย่าง: จำเลยมีชื่อเป็นเจ้าของที่ดิน แต่ที่ดินติดจำนองธนาคาร การบังคับคดีต้องพิจารณาสิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้รายอื่นด้วย ไม่ใช่ว่าราคาขายทั้งหมดจะตกเป็นของโจทก์ที่ชนะคดี
7. ยึดรถยนต์ของจำเลยได้ไหม?
รถยนต์ที่เป็นทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจเป็นทรัพย์ที่ใช้บังคับคดีได้ แต่ต้องตรวจสอบกรรมสิทธิ์และสิทธิของบุคคลอื่น
ประเด็นที่ควรตรวจสอบ
- รถเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยหรือไม่
- รถอยู่ระหว่างสัญญาเช่าซื้อหรือไม่
- มีเจ้าของร่วมหรือบุคคลอื่นอ้างสิทธิหรือไม่
- มีการยึดหรืออายัดตามคดีอื่นอยู่หรือไม่
- รถอยู่ที่ใดและสามารถดำเนินการตามกฎหมายได้หรือไม่
ข้อควรรู้: รถที่อยู่ระหว่างเช่าซื้ออาจไม่ได้เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้เช่าซื้อ จึงไม่ควรสรุปว่าสามารถยึดตัวรถได้เหมือนรถที่ลูกหนี้เป็นเจ้าของเต็มสิทธิ
8. อายัดเงินเดือนจำเลยได้เท่าไร? เงินเดือน 20,000 บาทอายัดได้ไหม?
การอายัดเงินเดือนมีข้อจำกัดตามกฎหมายและหลักเกณฑ์การบังคับคดี ไม่ใช่ว่าเจ้าหนี้สามารถอายัดเงินเดือนทั้งหมดของลูกหนี้ได้
ตามแนวทางที่กรมบังคับคดีเผยแพร่ สำหรับเงินเดือนของลูกหนี้ที่อยู่ในกลุ่มซึ่งอายัดได้ มีหลักเกณฑ์ทั่วไปดังนี้
- เงินเดือนอายัดได้ไม่เกินร้อยละ 30 ตามหลักเกณฑ์ที่ใช้บังคับ
- ต้องมีเงินเดือนคงเหลือให้ลูกหนี้ไม่น้อยกว่า 20,000 บาท
- เงินโบนัสอาจอายัดได้ไม่เกินร้อยละ 50
- ค่าล่วงเวลาและเบี้ยขยันมีหลักเกณฑ์การอายัดเฉพาะ
- รายได้บางประเภทได้รับความคุ้มครองหรือมีข้อยกเว้นตามกฎหมาย
ตัวอย่าง: ลูกหนี้มีเงินเดือน 30,000 บาทต่อเดือน การอายัดต้องพิจารณาทั้งเพดานร้อยละ 30 และจำนวนเงินขั้นต่ำที่ต้องเหลือไว้ตามหลักเกณฑ์ ไม่ใช่อายัดได้ตามยอดหนี้ทั้งหมด
หมายเหตุ: ต้องตรวจสอบประเภทลูกหนี้ ประเภทเงินได้ และหลักเกณฑ์ปัจจุบันกับกรมบังคับคดี เพราะเงินเดือนของบุคคลบางกลุ่มอาจได้รับความคุ้มครองแตกต่างกัน
9. อายัดบัญชีธนาคารของจำเลยได้ไหม?
เงินฝากธนาคารของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจเป็นสิทธิเรียกร้องที่สามารถอายัดได้ ตามขั้นตอนของกฎหมาย หากไม่อยู่ในข้อยกเว้นหรือความคุ้มครองเฉพาะ
แต่เจ้าหนี้ไม่สามารถสั่งธนาคารให้หักเงินจากบัญชีของจำเลยเองโดยไม่มีอำนาจตามกฎหมาย
สิ่งที่ต้องพิจารณา
- บัญชีเป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาจริงหรือไม่
- มีเงินหรือสิทธิเรียกร้องที่อายัดได้หรือไม่
- เงินนั้นได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายหรือไม่
- มีคำสั่งหรือการอายัดจากคดีอื่นอยู่หรือไม่
- ต้องดำเนินการผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดีอย่างไร
การอายัดเงินฝากต้องปฏิบัติตามขั้นตอนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด
10. จำเลยโอนทรัพย์สินให้ญาติหลังแพ้คดี เจ้าหนี้ทำอย่างไร?
หากมีข้อสงสัยว่าลูกหนี้โอนทรัพย์สินให้บุคคลอื่นเพื่อหลีกเลี่ยงการชำระหนี้ ต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงและฐานกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
การโอนทรัพย์สินให้ญาติไม่ได้เป็นการกระทำผิดกฎหมายโดยอัตโนมัติ แต่บางกรณีอาจมีประเด็นเรื่องการเพิกถอนการฉ้อฉลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 และบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง
สิ่งที่ควรตรวจสอบ
- วันที่โอนทรัพย์สิน
- ผู้โอนและผู้รับโอน
- มีค่าตอบแทนจริงหรือไม่
- ลูกหนี้มีทรัพย์สินอื่นเพียงพอหรือไม่
- มีพฤติการณ์เกี่ยวกับการทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบหรือไม่
- อายุความและเงื่อนไขการใช้สิทธิเพิกถอน
ไม่ควรกล่าวหาว่าบุคคลภายนอกสมรู้ร่วมคิดโดยไม่มีพยานหลักฐานรองรับ
11. จำเลยไม่จ่ายเงินตามคำพิพากษา จะถูกจับหรือติดคุกไหม?
การไม่ชำระหนี้เงินตามคำพิพากษาคดีแพ่งเพียงอย่างเดียว โดยทั่วไปไม่ทำให้ลูกหนี้ถูกจำคุกเพราะไม่มีเงินจ่าย
การบังคับคดีหนี้เงินมุ่งดำเนินการกับทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม หากมีพฤติการณ์อื่นที่เข้าองค์ประกอบความผิดอาญาหรือเป็นกรณีที่กฎหมายกำหนดมาตรการบังคับเฉพาะ ต้องพิจารณาแยกต่างหาก
สรุป: เจ้าหนี้ไม่ควรเข้าใจว่าการชนะคดีแพ่งทำให้สามารถขอจับลูกหนี้เข้าคุกเพื่อบังคับให้จ่ายเงินได้ทันที
12. บังคับคดีต้องเสียค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง?
การบังคับคดีอาจมีค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับวิธีดำเนินการและประเภททรัพย์สิน
ตัวอย่างค่าใช้จ่ายที่อาจเกิดขึ้น
- ค่าธรรมเนียมตามกฎหมาย
- ค่าใช้จ่ายในการยึดทรัพย์
- ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเก็บรักษาทรัพย์
- ค่าใช้จ่ายในการประกาศหรือขายทอดตลาด
- ค่าใช้จ่ายในการสืบทรัพย์
- ค่าทนายความ หากว่าจ้าง
- ค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวข้องตามกรณี
ก่อนดำเนินการควรสอบถามสำนักงานบังคับคดีที่รับผิดชอบเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายและเงินทดรองที่อาจต้องวาง เพราะค่าใช้จ่ายแตกต่างกันตามลักษณะทรัพย์สินและขั้นตอน
13. ชนะคดีแล้วต้องรอกี่วันถึงจะเริ่มบังคับคดีได้?
ไม่มีจำนวนวันที่ใช้ได้กับทุกคดี เพราะต้องตรวจสอบว่าศาลออกคำบังคับแล้วหรือไม่ ลูกหนี้ทราบหรือถือว่าทราบคำบังคับแล้วหรือยัง และครบกำหนดเวลาปฏิบัติตามคำบังคับหรือไม่
ตามมาตรา 276 ศาลจะพิจารณาเงื่อนไขเหล่านี้ก่อนกำหนดวิธีการบังคับคดี
ดังนั้น หากเพิ่งได้รับคำพิพากษา ควรตรวจสอบขั้นตอนกับศาลก่อนยื่นคำขอออกหมายบังคับคดี
14. บังคับคดีใช้เวลานานไหม? กี่เดือนถึงได้เงิน?
ระยะเวลาบังคับคดีไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับว่าพบทรัพย์สินหรือไม่ ทรัพย์สินมีภาระผูกพันหรือไม่ และมีข้อพิพาทหรือคำร้องระหว่างดำเนินการหรือไม่
ปัจจัยที่ทำให้การบังคับคดีใช้เวลานาน
- ไม่ทราบว่าลูกหนี้มีทรัพย์สินอยู่ที่ใด
- ลูกหนี้ไม่มีรายได้ที่อายัดได้
- ทรัพย์สินมีเจ้าของร่วม
- มีจำนองหรือภาระผูกพัน
- มีผู้ร้องคัดค้านการยึดทรัพย์
- การขายทอดตลาดยังไม่สำเร็จ
- มีเจ้าหนี้หลายรายขอรับชำระหนี้
- มีคำสั่งศาลที่กระทบต่อการดำเนินการ
จึงไม่ควรเชื่อคำรับรองว่าจะได้รับเงินคืนภายในระยะเวลาตายตัวโดยยังไม่ตรวจสอบทรัพย์สินของลูกหนี้
15. ชนะคดีผิดสัญญาแล้วไม่ได้เงิน ต้องทำอย่างไร?
หากศาลพิพากษาให้คู่สัญญาชำระเงินจากการผิดสัญญา แต่ฝ่ายแพ้คดีไม่ชำระ เจ้าหนี้อาจดำเนินการบังคับคดีตามคำพิพากษาได้เมื่อเข้าเงื่อนไข
ตัวอย่างข้อพิพาทจากสัญญา
- ผู้รับเหมาไม่คืนเงินตามคำพิพากษา
- คู่ค้าค้างชำระเงินตามสัญญา
- ผู้กู้ไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา
- คู่สัญญาร่วมลงทุนไม่ชำระเงินที่ศาลสั่ง
- ผู้ว่าจ้างไม่จ่ายค่าจ้างตามคำพิพากษา
ควรตรวจสอบคำพิพากษาว่ากำหนดให้ชำระเงินจำนวนใด และมีเงื่อนไขเกี่ยวกับดอกเบี้ยหรือค่าใช้จ่ายอย่างไร
หากต้องการข้อมูลเกี่ยวกับข้อพิพาทจากสัญญา ศึกษาเพิ่มเติมที่ หาทนายคดีผิดสัญญา
16. ตัวอย่าง 5 สถานการณ์ ชนะคดีแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน
กรณีที่ 1 ชนะคดีเงินกู้ 300,000 บาท แต่ลูกหนี้ไม่จ่าย
เจ้าหนี้ควรตรวจสอบคำบังคับ สืบทรัพย์ และพิจารณาขอบังคับคดีเมื่อเข้าเงื่อนไข หากพบทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดได้จึงดำเนินการตามกฎหมาย
กรณีที่ 2 ชนะคดีผิดสัญญา 1 ล้านบาท แต่จำเลยไม่มีเงินสด
เจ้าหนี้อาจตรวจสอบว่าจำเลยมีบ้าน ที่ดิน รถยนต์ หรือสิทธิเรียกร้องอื่นที่บังคับคดีได้หรือไม่ โดยประเมินค่าใช้จ่ายและภาระผูกพันของทรัพย์สินด้วย
กรณีที่ 3 จำเลยมีเงินเดือนประจำแต่ไม่ชำระหนี้
เจ้าหนี้อาจพิจารณาขออายัดเงินเดือนตามเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องคำนึงถึงข้อยกเว้นและจำนวนเงินที่ต้องเหลือไว้ให้ลูกหนี้
กรณีที่ 4 จำเลยมีที่ดินแต่ติดจำนองธนาคาร
แม้ที่ดินอาจเป็นทรัพย์ที่ดำเนินการบังคับคดีได้ แต่ต้องตรวจสอบสิทธิของผู้รับจำนองและเจ้าหนี้อื่นก่อนประเมินว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะได้รับเงินเท่าไร
กรณีที่ 5 จำเลยอุทธรณ์และบอกว่าเจ้าหนี้บังคับคดีไม่ได้
เจ้าหนี้ต้องตรวจสอบว่ามีคำสั่งทุเลาการบังคับคดีหรือไม่ เพราะการอุทธรณ์อย่างเดียวไม่ได้ทำให้การบังคับคดีหยุดลงโดยอัตโนมัติทุกกรณี
17. หาทนายคดีแพ่ง เมื่อชนะคดีแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน
การบังคับคดีเป็นขั้นตอนที่ต้องตรวจสอบคำพิพากษา กำหนดเวลา ทรัพย์สิน และวิธีดำเนินการให้ถูกต้อง
ทนายคดีแพ่งอาจช่วยในเรื่องต่อไปนี้
- ตรวจสอบคำพิพากษาและคำบังคับ
- คำนวณยอดหนี้คงค้างตามคำพิพากษา
- ให้คำปรึกษาเรื่องการขอออกหมายบังคับคดี
- ตรวจสอบข้อมูลทรัพย์สินโดยวิธีที่ชอบด้วยกฎหมาย
- ประเมินแนวทางยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้อง
- ตรวจสอบปัญหาเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์และภาระผูกพัน
- ให้คำปรึกษาเรื่องการคัดค้านและคำร้องระหว่างบังคับคดี
- ตรวจสอบสิทธิรับเงินจากการบังคับคดี
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมที่ หาทนายคดีแพ่ง
18. หาทนายคดีผิดสัญญา เมื่อศาลสั่งให้ชำระเงินแต่คู่สัญญาไม่จ่าย
ข้อพิพาทจากการผิดสัญญาอาจจบด้วยคำพิพากษาให้ชำระเงิน แต่หากฝ่ายแพ้คดีไม่ปฏิบัติตาม ก็อาจต้องดำเนินการบังคับคดีต่อ
ทนายคดีผิดสัญญาอาจช่วยตรวจสอบ
- ยอดเงินตามคำพิพากษา
- ดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง
- เงื่อนไขการชำระหนี้
- การชำระเงินบางส่วน
- ข้อตกลงผ่อนชำระหลังคำพิพากษา
- สิทธิของคู่ความในระหว่างอุทธรณ์
- แนวทางบังคับคดีเมื่อไม่ชำระหนี้
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมที่ หาทนายคดีผิดสัญญา
FAQ ชนะคดีแพ่งแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน 10 คำถามที่พบบ่อย
1. ชนะคดีแพ่งแล้วจำเลยไม่จ่ายเงิน ต้องทำอย่างไร?
ตรวจสอบคำพิพากษาและคำบังคับ หากลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามภายในกำหนด สามารถขอบังคับคดีตามกฎหมาย โดยอาจยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้องที่บังคับคดีได้
2. ชนะคดีแล้วได้เงินทันทีไหม?
ไม่เสมอไป หากจำเลยไม่ชำระเงินโดยสมัครใจ เจ้าหนี้อาจต้องดำเนินการบังคับคดีและติดตามทรัพย์สินของลูกหนี้ก่อนจึงจะได้รับเงิน
3. บังคับคดีต้องทำภายในกี่ปี?
โดยหลักต้องร้องขอให้บังคับคดีภายใน 10 ปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง ตามมาตรา 274 โดยมีหลักเกณฑ์เฉพาะสำหรับหนี้ที่ถึงกำหนดในอนาคตหรือเป็นงวด
4. จำเลยไม่มีทรัพย์สิน จะได้เงินคืนไหม?
หากไม่พบทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่บังคับคดีได้ อาจยังไม่ได้รับเงิน แต่สามารถตรวจสอบทรัพย์สินหรือรายได้อื่นภายในกรอบเวลาที่กฎหมายอนุญาต
5. จำเลยอุทธรณ์แล้ว ยังยึดทรัพย์ได้ไหม?
การอุทธรณ์ไม่ได้หยุดการบังคับคดีโดยอัตโนมัติทุกกรณี ต้องตรวจสอบว่ามีคำสั่งทุเลาการบังคับคดีหรือข้อจำกัดตามกฎหมายหรือไม่
6. ยึดบ้านหรือรถยนต์ของจำเลยได้ไหม?
อาจยึดได้หากเป็นทรัพย์สินของลูกหนี้และเข้าเงื่อนไขกฎหมาย แต่ต้องตรวจสอบกรรมสิทธิ์ ภาระผูกพัน และสิทธิของบุคคลภายนอก
7. อายัดเงินเดือนจำเลยได้เท่าไร?
สำหรับเงินเดือนที่อายัดได้ตามหลักเกณฑ์ทั่วไป กรมบังคับคดีระบุเพดานไม่เกินร้อยละ 30 และต้องเหลือให้ลูกหนี้ไม่น้อยกว่า 20,000 บาท โดยมีข้อยกเว้นตามประเภทเงินได้และบุคคล
8. อายัดบัญชีธนาคารจำเลยได้ไหม?
เงินฝากธนาคารอาจเป็นสิทธิเรียกร้องที่อายัดได้ตามกฎหมาย แต่ต้องดำเนินการผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดีและตรวจสอบข้อยกเว้นที่เกี่ยวข้อง
9. จำเลยไม่จ่ายเงินตามคำพิพากษาจะติดคุกไหม?
การไม่ชำระหนี้เงินตามคำพิพากษาคดีแพ่งเพียงอย่างเดียว โดยทั่วไปไม่ทำให้ติดคุกเพราะไม่มีเงินจ่าย แต่ต้องแยกจากความผิดอาญาหรือกรณีตามกฎหมายอื่น
10. ชนะคดีแล้วต้องจ้างทนายบังคับคดีไหม?
ไม่จำเป็นต้องจ้างทนายความในทุกกรณี แต่หากมีทรัพย์สินหลายรายการ เจ้าหนี้หลายราย หรือข้อพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ การปรึกษาทนายความอาจช่วยให้ดำเนินการได้ถูกต้องขึ้น
-------------------------------------------
สรุป ศาลพิพากษาให้ชนะคดีแล้ว แต่จำเลยไม่จ่ายเงิน ต้องทำอย่างไร?
การชนะคดีแพ่งเป็นจุดเริ่มต้นของสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ตามคำพิพากษา แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะได้เงินทันที หากจำเลยไม่ชำระ เจ้าหนี้ต้องตรวจสอบเงื่อนไขการบังคับคดีและดำเนินการตามกฎหมาย
สรุป 7 ขั้นตอนสำคัญ
- 1. ตรวจสอบคำพิพากษา: ดูยอดหนี้และกำหนดชำระ
- 2. สืบทรัพย์: ตรวจสอบทรัพย์สินและรายได้ของลูกหนี้
- 3. ขอออกหมายบังคับคดี: ยื่นคำขอต่อศาลเมื่อเข้าเงื่อนไข
- 4. ติดต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี: ดำเนินการยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้อง
- 5. ติดตามการขายทอดตลาด: ตรวจสอบทรัพย์และผลการดำเนินการ
- 6. ตรวจสอบการรับเงิน: พิจารณาค่าใช้จ่ายและลำดับสิทธิเจ้าหนี้
- 7. ติดตามหนี้ส่วนที่เหลือ: ตรวจสอบทรัพย์อื่นและกำหนดเวลาบังคับคดี
หากต้องการศึกษาข้อมูลการดำเนินคดีและสิทธิหลังคำพิพากษา สามารถดูเพิ่มเติมที่ หาทนายคดีแพ่ง และ หาทนายคดีผิดสัญญา ผ่านเว็บไซต์ทนายความใกล้ฉัน
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำรับรองว่าจะได้รับเงินคืน การบังคับคดีจริงขึ้นอยู่กับคำพิพากษา คำสั่งศาล ทรัพย์สินของลูกหนี้ สิทธิของบุคคลภายนอก และกฎหมายที่ใช้บังคับ
ทนายความมหาสารคาม



