คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา เรียกเงินคืนและค่าเสียหายได้ไหม
ทนายความภูเก็ต
คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา ทำอย่างไร? เรียกเงินคืนและค่าเสียหายได้ไหม
เมื่อทำสัญญากับอีกฝ่ายแล้ว แต่ คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา เช่น รับเงินแล้วไม่ส่งของ รับงานแล้วทำไม่เสร็จ ไม่ชำระเงินตามกำหนด ไม่โอนทรัพย์ตามที่ตกลง หรือปฏิบัติผิดจากเงื่อนไขสำคัญ ผู้เสียหายอาจมีสิทธิเรียกร้องให้อีกฝ่ายปฏิบัติตามสัญญา เรียกเงินคืน บอกเลิกสัญญา และเรียกค่าเสียหายได้ ทั้งนี้ต้องดูข้อความในสัญญาและข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
คดีลักษณะนี้โดยทั่วไปเป็น คดีแพ่งเกี่ยวกับการผิดสัญญา ซึ่งจุดสำคัญคือการพิสูจน์ว่ามีข้อตกลงอะไร คู่สัญญามีหน้าที่อย่างไร อีกฝ่ายผิดหน้าที่ตรงไหน และการผิดสัญญานั้นทำให้เกิดความเสียหายเท่าใด
คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา ถือว่าผิดสัญญาหรือไม่?
โดยหลัก หากคู่สัญญามีหน้าที่ต้องกระทำการอย่างหนึ่งตามสัญญา แต่ไม่ปฏิบัติ ปฏิบัติไม่ครบ ปฏิบัติล่าช้า หรือปฏิบัติผิดจากข้อตกลง จนอาจถือว่าไม่ชำระหนี้ตามสัญญา ก็อาจเข้าข่าย ผิดสัญญา
ตัวอย่างเช่น
- - ผู้ซื้อชำระเงินแล้ว แต่ผู้ขายไม่ส่งสินค้า
- - ผู้รับจ้างรับเงินแล้ว แต่ไม่ทำงานตามที่ตกลง
- - ผู้ว่าจ้างไม่ชำระค่าจ้างตามกำหนด
- - ผู้ขายรับเงินมัดจำแล้วไม่โอนบ้านหรือที่ดิน
- - คู่สัญญาไม่ชำระหนี้ตามกำหนด
- - ส่งมอบงานไม่ตรงแบบหรือไม่ตรงคุณสมบัติที่ตกลง
- - ส่งของล่าช้าจนทำให้เกิดความเสียหาย
- - ยกเลิกสัญญาฝ่ายเดียวทั้งที่ไม่มีสิทธิ
คู่สัญญาผิดสัญญา ผู้เสียหายมีสิทธิอะไรบ้าง?
สิทธิของผู้เสียหายขึ้นอยู่กับประเภทของสัญญาและลักษณะการผิดสัญญา แต่โดยทั่วไปอาจมีสิทธิ เช่น
- - เรียกร้องให้อีกฝ่ายปฏิบัติตามสัญญา
- - เรียกชำระหนี้หรือเงินที่ค้างชำระ
- - เรียกคืนเงินที่ชำระไป
- - บอกเลิกสัญญาเมื่อมีเหตุทางกฎหมาย
- - เรียกค่าเสียหายจากการผิดสัญญา
- - เรียกดอกเบี้ย หากเป็นหนี้เงินและเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
- - ฟ้องศาลให้บังคับคู่สัญญาปฏิบัติตามหน้าที่
การเลือกว่าจะเรียกให้ทำตามสัญญา หรือบอกเลิกสัญญาแล้วเรียกเงินคืน ต้องพิจารณาว่าแนวทางใดเหมาะกับข้อเท็จจริงและผลประโยชน์ของผู้เสียหายมากที่สุด
สามารถฟ้องให้คู่สัญญาทำตามสัญญาได้ไหม?
โดยหลัก เจ้าหนี้หรือฝ่ายที่มีสิทธิตามสัญญาสามารถเรียกร้องให้ลูกหนี้หรือคู่สัญญาปฏิบัติการชำระหนี้ตามที่ตกลงไว้ได้ หากอีกฝ่ายไม่ดำเนินการ อาจใช้สิทธิฟ้องศาลเพื่อบังคับตามสัญญาได้
เช่น สัญญาซื้อขายกำหนดให้ผู้ขายต้องโอนกรรมสิทธิ์ ผู้ซื้ออาจขอให้ศาลบังคับตามสิทธิได้ หากเงื่อนไขทางกฎหมายครบถ้วน
คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา เรียกเงินคืนได้ไหม?
เรียกเงินคืนได้ในบางกรณี โดยเฉพาะเมื่อมีสิทธิบอกเลิกสัญญา หรือเมื่อเหตุแห่งการรับเงินนั้นสิ้นสุดลงตามกฎหมาย
ตัวอย่างเช่น จ่ายเงินค่าจ้างไปแล้ว แต่ผู้รับจ้างไม่เริ่มงานและไม่สามารถดำเนินการตามสัญญา ผู้ว่าจ้างอาจพิจารณาบอกเลิกสัญญาและเรียกคืนเงินที่ชำระไป รวมถึงค่าเสียหายที่พิสูจน์ได้
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกกรณีที่สามารถเรียกเงินทั้งหมดคืนทันที เพราะต้องดูว่ามีการทำงานหรือส่งมอบประโยชน์ไปแล้วบางส่วนหรือไม่ รวมถึงเงื่อนไขเรื่องมัดจำ เงินล่วงหน้า หรือค่าบริการในสัญญาด้วย
บอกเลิกสัญญาแล้ว เงินที่จ่ายไปต้องคืนหรือไม่?
เมื่อมีการบอกเลิกสัญญาโดยชอบ ผลของการเลิกสัญญาโดยทั่วไปมุ่งให้คู่สัญญากลับคืนสู่ฐานะเดิมเท่าที่ทำได้ ดังนั้นเงินหรือทรัพย์สินที่ฝ่ายหนึ่งได้รับไปอาจต้องคืนให้อีกฝ่ายตามหลักกฎหมาย
แต่ต้องตรวจสอบก่อนว่าการบอกเลิกสัญญานั้นมีสิทธิทำได้หรือไม่ เพราะหากบอกเลิกโดยไม่มีเหตุ อาจกลายเป็นว่าฝ่ายที่บอกเลิกเป็นผู้ผิดสัญญาเสียเอง
คู่สัญญาผิดสัญญา เรียกค่าเสียหายได้ไหม?
หากการผิดสัญญาทำให้เกิดความเสียหาย ผู้เสียหายอาจมีสิทธิ เรียกค่าเสียหายจากการผิดสัญญา ได้ แต่ต้องสามารถแสดงความสัมพันธ์ระหว่างการผิดสัญญากับความเสียหายที่เกิดขึ้น
ค่าเสียหายอาจแตกต่างกันตามประเภทของสัญญา เช่น
- - เงินที่เสียไปจากการผิดสัญญา
- - ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเพราะอีกฝ่ายไม่ปฏิบัติตามสัญญา
- - ค่าจ้างบุคคลอื่นมาทำงานแทน
- - ค่าเช่าหรือค่าใช้ทรัพย์เพิ่มขึ้น
- - ความเสียหายจากการส่งมอบงานล่าช้า
- - กำไรที่ขาดไป หากพิสูจน์ได้ตามกฎหมาย
- - ดอกเบี้ยจากเงินที่ค้างชำระ
ค่าเสียหายเรียกได้เท่าไรก็ได้หรือไม่?
ไม่ได้ ผู้เสียหายควรมีหลักฐานพิสูจน์จำนวนค่าเสียหาย และต้องแสดงให้เห็นว่าความเสียหายนั้นเกิดจากการผิดสัญญาของอีกฝ่าย
การระบุตัวเลขค่าเสียหายสูงโดยไม่มีหลักฐานรองรับ ไม่ได้หมายความว่าศาลจะให้ตามจำนวนที่เรียกร้องทั้งหมด
กำไรที่ขาดไปจากการผิดสัญญา เรียกได้ไหม?
ในบางกรณีสามารถเรียกได้ หากสามารถพิสูจน์ได้ว่าการผิดสัญญาทำให้ผู้เสียหายสูญเสียผลประโยชน์หรือกำไรที่ควรได้รับ และเป็นความเสียหายที่อยู่ในขอบเขตที่กฎหมายให้เรียกร้องได้
ตัวอย่างเช่น ผู้รับจ้างส่งสินค้าไม่ทันกำหนด ทำให้ผู้ซื้อไม่สามารถนำสินค้าไปขายตามคำสั่งซื้อที่มีอยู่แล้ว ผู้ซื้ออาจพยายามเรียกค่าเสียหายจากกำไรที่สูญเสียไป แต่ต้องมีหลักฐาน เช่น ใบสั่งซื้อ สัญญากับลูกค้า หรือข้อมูลทางบัญชี
ในสัญญามีค่าปรับอยู่แล้ว ยังเรียกค่าเสียหายเพิ่มได้ไหม?
ต้องดูข้อความในสัญญาว่ากำหนดค่าปรับหรือเบี้ยปรับไว้อย่างไร และข้อเท็จจริงของความเสียหายจริงเป็นอย่างไร
บางกรณีอาจมีการเรียกเบี้ยปรับตามสัญญา ขณะที่บางกรณีอาจมีประเด็นการเรียกค่าเสียหายเพิ่มเติมตามเงื่อนไขของกฎหมาย จึงควรตรวจสอบข้อสัญญาอย่างละเอียดก่อนฟ้อง
คู่สัญญาจ่ายเงินช้า เรียกดอกเบี้ยได้ไหม?
หากเป็นหนี้เงินและลูกหนี้ผิดนัด ผู้มีสิทธิอาจเรียกดอกเบี้ยผิดนัดได้ตามอัตราหรือเงื่อนไขที่กฎหมายและสัญญากำหนด
แต่ต้องตรวจสอบว่าสัญญากำหนดดอกเบี้ยไว้หรือไม่ และอัตราดอกเบี้ยนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
ต้องส่งหนังสือทวงถามก่อนฟ้องหรือไม่?
ไม่ใช่ทุกกรณีที่กฎหมายกำหนดว่าต้องส่งหนังสือทวงถามก่อนฟ้อง แต่การทวงถามเป็นลายลักษณ์อักษรมีประโยชน์อย่างมาก เพราะช่วยแสดงว่า
- - อีกฝ่ายมีหน้าที่อะไร
- - ผิดสัญญาเรื่องใด
- - ผู้เสียหายเรียกร้องให้อีกฝ่ายแก้ไขอย่างไร
- - ให้เวลาปฏิบัติภายในเมื่อใด
- - อีกฝ่ายเพิกเฉยหรือปฏิเสธอย่างไร
บางกรณีการบอกกล่าวหรือกำหนดเวลาให้อีกฝ่ายปฏิบัติยังอาจเกี่ยวข้องโดยตรงกับสิทธิในการบอกเลิกสัญญา จึงไม่ควรส่งหนังสือโดยใช้ข้อความทั่วไปโดยไม่ตรวจสอบสัญญาก่อน
แชต LINE ใช้เป็นหลักฐานว่าคู่สัญญาผิดสัญญาได้ไหม?
แชต LINE ข้อความ อีเมล หรือการสนทนาทางออนไลน์สามารถนำมาใช้ประกอบการพิสูจน์ข้อเท็จจริงได้ โดยเฉพาะเมื่อแสดงรายละเอียด เช่น
- - มีการตกลงว่าจ้างหรือซื้อขาย
- - กำหนดราคาและวันส่งมอบ
- - คู่สัญญายอมรับว่าได้รับเงินแล้ว
- - ยอมรับว่างานยังไม่เสร็จ
- - ขอเลื่อนกำหนดส่ง
- - ยอมรับหนี้
- - ปฏิเสธไม่คืนเงิน
ควรเก็บบทสนทนาให้ครบตั้งแต่ต้น ไม่ควรเก็บเฉพาะข้อความบางช่วง เพราะบริบททั้งหมดอาจมีความสำคัญต่อคดี
มีแต่สลิปโอนเงิน ไม่มีสัญญา ฟ้องได้ไหม?
บางกรณีอาจฟ้องได้แม้ไม่มีสัญญาฉบับที่ลงลายมือชื่อ แต่ต้องมีหลักฐานอื่นประกอบว่าการโอนเงินเกิดจากข้อตกลงอะไร
หลักฐานที่ควรใช้ร่วมกัน เช่น แชต LINE ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ อีเมล ใบแจ้งหนี้ หรือพยานบุคคล เพื่อเชื่อมโยงให้เห็นว่าคู่กรณีตกลงกันเรื่องอะไร
คู่สัญญาบอกว่าไม่มีเงินจ่าย ยังฟ้องได้ไหม?
การที่ลูกหนี้อ้างว่าไม่มีเงินไม่ได้ทำให้สิทธิเรียกร้องตามสัญญาของเจ้าหนี้สิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติ หากมีหนี้และผิดนัดจริง ผู้มีสิทธิสามารถดำเนินคดีเพื่อขอให้ศาลพิพากษาให้อีกฝ่ายชำระหนี้ได้
อย่างไรก็ตาม การฟ้องชนะคดีและการได้รับเงินจริงเป็นคนละขั้นตอน หากลูกหนี้ไม่ชำระตามคำพิพากษา อาจต้องดำเนินการบังคับคดีกับทรัพย์สินตามกฎหมายต่อไป
ผิดสัญญาเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญา?
โดยทั่วไป การผิดสัญญาเป็นเรื่องทางแพ่ง เช่น ไม่จ่ายเงิน ไม่ส่งของ หรือไม่ทำงานตามที่ตกลง ซึ่งสามารถฟ้องให้ชำระหนี้ คืนทรัพย์ หรือชดใช้ค่าเสียหายได้
การผิดสัญญาไม่ได้กลายเป็นคดีฉ้อโกงเพียงเพราะอีกฝ่ายไม่ทำตามสัญญา การจะเป็นฉ้อโกงต้องมีองค์ประกอบเรื่องการหลอกลวงและเจตนาทุจริตตามกฎหมายอาญาแยกต่างหาก
ผิดสัญญากับฉ้อโกงต่างกันอย่างไร?
จุดสำคัญคือ เจตนาตั้งแต่ก่อนหรือขณะทำข้อตกลง
หากคู่สัญญาตกลงกันจริงและภายหลังเกิดปัญหาจนไม่สามารถทำตามสัญญาได้ โดยทั่วไปอาจเป็นข้อพิพาททางแพ่ง
แต่หากตั้งแต่ต้นมีการใช้ข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดความจริงเพื่อหลอกให้อีกฝ่ายมอบเงินหรือทรัพย์ และมีองค์ประกอบครบตามกฎหมาย อาจต้องพิจารณาเรื่องฉ้อโกงเพิ่มเติม
หลักฐานฟ้องคดีผิดสัญญามีอะไรบ้าง?
หลักฐานควรแสดงให้เห็นทั้งการเกิดสัญญา หน้าที่ของแต่ละฝ่าย การปฏิบัติของผู้เสียหาย และการผิดสัญญาของอีกฝ่าย เช่น
- - สัญญาและเอกสารแนบท้าย
- - ใบเสนอราคา
- - ใบสั่งซื้อ
- - ใบแจ้งหนี้
- - ใบเสร็จรับเงิน
- - สลิปโอนเงิน
- - รายการเดินบัญชี
- - แชต LINE
- - อีเมล
- - ภาพถ่ายหรือวิดีโอผลงาน
- - หลักฐานการส่งมอบงานหรือสินค้า
- - หนังสือทวงถาม
- - ข้อความยอมรับหนี้หรือยอมรับว่าผิดสัญญา
- - หลักฐานค่าเสียหาย
ก่อนฟ้องคู่สัญญา ควรทำอย่างไร?
- - อ่านสัญญาทั้งฉบับและเอกสารแนบท้าย
- - ตรวจสอบหน้าที่ของคู่สัญญาแต่ละฝ่าย
- - ตรวจสอบว่าฝ่ายของตนปฏิบัติตามสัญญาแล้วหรือไม่
- - รวบรวมหลักฐานการผิดสัญญาของอีกฝ่าย
- - คำนวณเงินต้น เงินคืน ดอกเบี้ย และค่าเสียหาย
- - ตรวจสอบเงื่อนไขการบอกกล่าวและบอกเลิกสัญญา
- - ส่งหนังสือทวงถามหากเหมาะสม
- - ตรวจสอบอายุความก่อนดำเนินคดี
คดีผิดสัญญามีอายุความกี่ปี?
คดีผิดสัญญาไม่มีอายุความเดียวสำหรับทุกสัญญา เพราะขึ้นอยู่กับประเภทของสิทธิเรียกร้อง บางกรณีอาจมีกำหนดอายุความเฉพาะ เช่น การเรียกดอกเบี้ยหรือหนี้ที่ชำระเป็นงวด ขณะที่สิทธิเรียกร้องที่ไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้เฉพาะอาจใช้อายุความทั่วไป
ดังนั้นไม่ควรจำว่า ผิดสัญญาฟ้องได้ 10 ปีทุกกรณี แต่ควรตรวจสอบประเภทสัญญาและวันที่สิทธิเรียกร้องเริ่มเกิดขึ้นเป็นรายกรณี
ตัวอย่าง คู่สัญญารับเงินแล้วไม่ทำงาน
นาย ก. จ้างบริษัทหนึ่งทำเว็บไซต์ ราคา 150,000 บาท และชำระเงินล่วงหน้า 100,000 บาท โดยกำหนดส่งงานภายใน 60 วัน
เมื่อครบกำหนด บริษัทไม่ส่งงานและเลื่อนหลายครั้ง ต่อมาหยุดติดต่อ ทั้งที่นาย ก. มีแชต สัญญา และหลักฐานโอนเงินครบ
กรณีนี้ควรตรวจสอบก่อนว่ามีเหตุบอกเลิกสัญญาหรือไม่ หากมีและดำเนินการถูกต้อง นาย ก. อาจเรียกคืนเงินที่เกี่ยวข้อง รวมถึงเรียกค่าเสียหายที่เกิดจากการผิดสัญญาได้ตามที่พิสูจน์
ตัวอย่าง ผู้ว่าจ้างไม่ยอมจ่ายค่าจ้าง
นาย ข. รับทำงานออกแบบตามสัญญาและส่งมอบงานครบแล้ว แต่ผู้ว่าจ้างไม่ชำระเงินงวดสุดท้าย 80,000 บาท
หากมีหลักฐานสัญญา ใบส่งมอบงาน แชตยืนยันรับงาน และใบแจ้งหนี้ นาย ข. อาจมีสิทธิฟ้องเรียกค่าจ้างค้างชำระ พร้อมดอกเบี้ยและค่าเสียหายตามที่กฎหมายอนุญาต
FAQ คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา
1. คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา ฟ้องได้เลยไหม?
อาจฟ้องได้หากสิทธิเรียกร้องเกิดขึ้นแล้ว แต่ควรตรวจสอบก่อนว่าสัญญากำหนดให้ต้องบอกกล่าวหรือให้เวลาแก้ไขก่อนหรือไม่ รวมถึงควรรวบรวมหลักฐานให้ครบก่อนฟ้อง
2. จ่ายเงินไปแล้วแต่อีกฝ่ายไม่ทำงาน เรียกเงินคืนได้ไหม?
อาจเรียกคืนได้ หากมีเหตุให้บอกเลิกสัญญาหรือมีสิทธิเรียกคืนตามกฎหมาย แต่ต้องพิจารณาว่ามีงานที่ทำไปแล้วบางส่วนหรือมีเงื่อนไขอื่นในสัญญาหรือไม่
3. ผิดสัญญาเรียกค่าเสียหายได้ไหม?
ได้ หากพิสูจน์ได้ว่าการผิดสัญญาทำให้เกิดความเสียหาย และค่าเสียหายนั้นมีความสัมพันธ์กับการผิดสัญญา ควรเก็บใบเสร็จ เอกสารทางบัญชี และหลักฐานค่าใช้จ่ายไว้ประกอบ
4. ไม่มีสัญญาเป็นกระดาษ แต่มีแชตและสลิป ฟ้องได้ไหม?
บางกรณีสามารถใช้แชต สลิป ใบเสนอราคา อีเมล หรือหลักฐานอื่นประกอบเพื่อพิสูจน์ข้อตกลงได้ แต่ต้องตรวจสอบด้วยว่าสัญญาประเภทนั้นมีกฎหมายกำหนดแบบเป็นพิเศษหรือไม่
5. หาทนายคดีผิดสัญญา ใกล้ฉัน ควรเตรียมอะไรบ้าง?
ควรเตรียมสัญญา ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ ใบเสร็จ สลิปโอนเงิน แชต LINE อีเมล หนังสือทวงถาม และหลักฐานความเสียหาย เพื่อให้ทนายตรวจสอบว่าควรเรียกให้ปฏิบัติตามสัญญา บอกเลิก เรียกเงินคืน หรือฟ้องเรียกค่าเสียหายแบบใด
หาทนายคดีผิดสัญญา ใกล้ฉัน กรณีคู่สัญญาไม่ทำตามข้อตกลง
หากกำลังประสบปัญหา คู่สัญญาไม่ทำตามสัญญา รับเงินแล้วไม่ทำงาน ไม่ส่งสินค้า ไม่จ่ายเงิน หรือไม่คืนเงิน ควรตรวจสอบสัญญาและหลักฐานทั้งหมดก่อนดำเนินการ เพราะการเลือกว่าจะทวงให้ทำตามสัญญา บอกเลิก หรือเรียกค่าเสียหาย มีผลต่อแนวทางของคดี
ผู้ที่กำลังค้นหา หาทนายคดีผิดสัญญา ใกล้ฉัน สามารถเตรียมสัญญา หลักฐานชำระเงิน การสนทนา และเอกสารค่าเสียหาย เพื่อให้ ทนายคดีผิดสัญญา ช่วยตรวจสอบสิทธิ ประเมินจำนวนเงินที่เรียกร้อง และวางแนวทางดำเนินคดีให้เหมาะสมกับข้อเท็จจริง
